882 SANKTUARIUM ASKLEPIOS = TEMPLE ASKLEPIOS PELOPONEZ

OK ANG

Najistotniejsze parametry

  • Typ obiektu
    Kompleks archeologiczny
  • Obciązenie
    duże
  • Cień
    częściowy
  • Restauracja
    tak
  • Cafe
    tak
  • Dojazd
    bez większych trudności
  • Dostęp
    bez trudności
  • Otoczenie
    zalesione
  • Przestrzeń
    częściowo osłonięta od wiatru

Opis

882 SANKTUARIUM ASKLEPIOS(A) = TEMPLE ASKLEPIOS 882. SANKTUARIUM ASKLEPIOS(A) = TEMPLE ASKLEPIOS PELOPONEZ

3G

37.666667, 23.116667

Sanktuarium Asklepiosa było znanymm centrum uzdrawiania w starożytności. Kult sięga 6 wieku pne i wywodzi się z wcześniejszego kultu Apollina (Maleatasa = Uzdrowiciela). Wg legendy Asklepios spędził młodość na górze Tittion gdzie wychowywał i chronił go pies a wykarmiła go koza. Wg innej legendy Asklepios był synem Apoliina i królewskiej córki Koronis. Wychowywany po śmierci matki w górach Pejlon przez centaura Chejrona, pół człowieka-pół konia. Ten nauczał go trudnej sztuki leczenia i uzdrawiania, był także obeznany z myśliwstwem, wróżbiarstwem i gimnastyką. Odkrył rolę dźwięku w uzdrawianiu chorych i nie raz udawało się mu skutecznie stosować dla wyleczenia terapię kilku dźwięków. Asklepios szybko przewyższył umiejętności Chejrona i począł skutecznie leczyć ludzi, a nawet przywracać zmałych do życia. Nie spodobało sie to Zeusowi i przy pomocy pioruna unicestwił dalsze działania Asklepiosa. Ludzie nadal wierzyli w uzdrowieńcze możliwości boga-lekarza i tak pozostaje chyba do dzisiaj. Kult boga uzdrowiciela rósł nadal do tego stopnia, że uznawanu jego zbawczy wpływ dla całej ludzkości. Aslepiosowi przydano córką Higieję, jako boginię zdrowia. Asklepios przedstawiany jest jako starzec o mądrym wyrazie twarzy, często z laską, dookoła której owija się wąż.

Sanktuarium

Sanktuarium rozłożyło się na dwóch tarasach. Dostęp do sanktuarium następował z kierunku północnego poprzez Propylee z 14 kolumnami korynckimi,. Zasadnicza część sanktuarium znajdowała się ledwie 200m dalej po przejśćiu tzw. świętej drogi. Po minięciu po lewej stronie pozostałości rzymskich term, po prawej pozostaje wydłużony Abaton, we względnie dobrym stanie. Dalej, na wprost, trafia się na fundamenty świątyni Asklepiosa. Świątyna powstała ok 375 r. pne. Była otoczona dorycką kolumnadą, a w jej wnętrzu znajdował się chryzelefantynowy pomnik Asklepiosa wykonany przez Trazymedesa z Paros. Asklepios był przedstawiony jako siedząca postać na tronie, trzymająca w jednej ręce berło, a druga spoczywała na głowie węża. Obok znajdowała się rzeżba psa. Na zewnątrz świątynię ozdobiono bogatymi akreterionami wykonanymi przez Timoreosa. W przyczółkach umieszczono sceny ze zdobyciaTroi. Tuż obok wznosiła się okągła budowla zwana Tolosem, najpewniej symbiliczny grobowiec Asklepiosa. W centralnej części Tolosu znajduje się zejście do podziemnej krypty w kształcie labiryntu. Labirynt mógł być siedliskiem węży, które wykorzystywano np.: w Abatonie. Dalej na północ znajduje się wspomniany Abaton - wydłużony budynek (70x9m) przeznaczony na rytualny sen lub wypoczynek. Bardziej na południe znajduje się stadion z nielicznymi, zachowanymi siedzeniami dla publiczności. Ciekawostką jest fakt, że stadion połączony jest podziemnym karytarzem z pobliskim budynkiem Palestry. Kilkadziesiąt metrów na wschód znajdują się resztki doryckiej aświatyni Artemidy. Dostrzec można podstawy kolumn fasady świątyni oraz wewnętrznych kolun doryckich otaczających zapewne posąg bogini. Bardziej na wschód był stosunkowo niewielki budynek z okresu rzymskiego o dość niejasnym przeznaczeniu. Bardziej na południe znadują się pozostałości znacznie większego budynku z okresu rzymskiego (Hestiatorion) najprawdopodobniej służącego jako pomieszczenia bankietowe. Kompleks kończy na południu miejsce ,w którym mozna zobaczyć pozostałości łaźni z okresu helenistycznego, a dalej na wschód kompleks służący najprawdopodobniej jako hotel dla kuracjuszy i innych gości.

Leczenie

Obecnie otoczenie zachowało swój naturalny charakter i chyba nie odbiega od stanu w okresach świetności sanktuarium. Wydaje się, że jednym z uzdrowicielskich źródeł mocy sanktuarium była przyroda i jej walory klimatyczne. Zwłaszcza zapach tymianku i sosen mógł wpływać na efekty leczenia. Leczenie po przybyciu chorego wymagało złożenia ofiary, a następnie zapadnięcia w sen na skórze złożonej ofiary lub na jednym z łóżek szpitalnych umieszczonych w pobliżu posągu boga. Po przebudzeniu chory przedstawiał treść snu miejscowym kapłanom, którzy wyjaśniali jak należy prowadzić dalsze leczenie. Senne zjawy wzmacniano efektami jaki osiągano dzięki specjalnie oswojonym wężom, które wypuszczano w nocy w pobliżu czekających na pomoc chorych. Po uzdrowieniu chory pozostawiał znaczne wota, a niekiedy tablicę dziękczynną, która jest do dziś świadectwem skuteczności terapii.

Sanktuarium prztrwało aż do końca starożytności, przeżywając rozkwit w 2. wieku ne. a kult Asklepiosa rozszerzył się na całą Grecję, a pożniej na Imperium Rzymskie. Miejsce to jest świadectwem rozwoju medycyny, początkowo kultowej, a następnie zmierzającej do podejścia o charakterze naukowym. Wydaje się, że pozostałości świątyni egipskiej stanowią świadectwo otwarcia tutejszych lekarzy na prakyki, które stosowano w Egipcie. W miejscowym muzeum zachowały się inskrypcje dające świadectwo skuteczności tutejszych zabiegów. Jest zastanawiające jak blisko znalazły się metody terapeutyczne Greków tych, które stosuje się dziś w nowoczesnych sanatoriach. Na podstawie zachowanych obiektów można się doczytać całej listy zabiegów stosowanych w starożytności takich jak: kąpiele, post, medytacje, spokojny sen (enkoimesis), sport, możliwość korzystania z biblioteki, teatru. itp.

Architektura

Sanktuarium stanowi w niezwykły zespół architektoniczny stanowiący wzorzec budownictwa dla całego okresu starożytnego aż po jego schyłek. Jeszcze dziś niektóre szacowne budowle publiczne nawiązuję do tego stylu. Budzi podziw system rozprowadzenia świeżej wody oraz ścieków, który w niektórych zakątkach Europy pojawił się w miastach w 19 w. a w niektórych mniejszych miejscowościach do dziś stanowi problem nie do rozwiązania.

Ochrona

Od 1984 roku teren Sanktuarium zostało objęty jako strefą absolutnej ochrony, w których niedopuszcza się żadnej  działalności budowlanej. Strefa obejmuje 1398.8 ha i jest otoczona  strefą buforową o jeszcze większej powierzchni (1992,6 ha). Takie rozwiazanie powoduje, że zachowany jest naturalny krajobraz Sanktuarium. Sanktuarium Asklepiosa i Apollo Maleatas są chronione na podstawie przepisów ustawy nr 3028/2002 w sprawie "Zasad ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego" oraz wydawanych dekretów.

Obiekty sanktuarium są restaurowane dzięki środkom budżetu państwa oraz środkom z Unii Europejskiej. Przyszłe plany mają na celu ochronę i restaurację zabytków, które dotychczas nie były objęte ochroną. Celem długoterminowym jest doprowadzenie Sanktuarium do stanu, który umożliwiłby publiczności czytelne poznanie monumentalnego kompleksu, co pozwoliłoby zrozumieć funkcjonowanie Sanktuarium w czasach starożytnych. Dzięki stałej opiece i stopniowej restauracji wszystkich zabytków, ekspozycja będzie stanowić naturalny, kulturowy i archeologiczny kompleks przygotowany dla szerokiej publiczności.

Teatr

Teatr Epidauros to arcydzieło architektoniczne zaprojektowane przez architekta z Argos, Polikleta młodszego, zbudowane ok 330 r. pne. Stanowi unikalne osiągnięcia artystyczne podziwiane do dnia dzisiejszego. Zachwyca umiejętność wkomponowania obiektu w otaczającą przyrodę, jak również jego doskonałość proporcji. Powszechnie jest podziwiana jakośći akustyki, która bez nowoczenych urządzeń nagłaśniajacych pozwala na dobry odbiór pierwotnie 6 tysięcy, a po rozbudowie 12 tysięcy zebranych słuchaczy. Teatr po rozbudowie posiada 56 rzędów z których pierwszy przeznaczony dla najdostojniejszych gości był wykonany z czerwonego wapienia i posiadał oparcia. Orkestra ma ponad 20 m średnicy. Niestety nie zachował się budynek sceniczny. Fundamenty wskazują na znaczny bo 26 m długość budynku, którego fronton zdobiło 14 jońskich kolumn. Teatr wykorzystywano jako miejsce w którym odbywały się co 4 lata festiwale dramatyczne i konkursy muzyczne. Działalność teatru została reaktywowana dzięki co roku organizowanym festiwalom począwszy od 1955 roku.

Obiekty w poliżu