2244 PATRAS HISTORIA PELOPONEZ

WP 1

Najistotniejsze parametry

  • Typ obiektu
    historia

Opis

2244 PATRAS HISTORIA PELOPONEZ

38.244156, 21.729641

POCZĄTKI MIASTA

Pierwsze ślady osadnictwa określa się na podstawie wykopalisk na III tysiąclecie pne. Patras zaczyna rozkwitać w okresie późnego okresu helladzkiego lub mykeńskiego (1580 -1100 pne.). Miasto wg tradycji zostało założone przez Achajów którzy przybyli ze Sparty, pod wodzą Preugenesa i jego syna Patreusa. Było to krótko po tym, jak zostali wypędzeni przez Dorów. Wyparci dotychczasowi mieszkańcy (Ionia), początkowo uciekli do Aten, a stamtąd do Azji Mniejszej. Preugenes i Patreus połączyli trzy jońskie małe osady w jedną. Były to Aroe, Mesati i Antheia. Założyli nowe miasto, które nazwali Patres.

Odtąd Patras, znajdujący się na peryferiach świata greckiego, wydaje się nie angażować aktywnie w politykę Grecji. Pod koniec okresu mykeńskiego wspólny organizm miejski łączy powszechny kult bogini Artemidy. Pozostałości świątyni Artemidy znajdują się w Velvitsi 38.260045, 21.810099, gdzie znaleziono trzy cenne rzeźby ze szczytu klasycznej świątyni. Niedawne odkrycie napisu pozwala ustalić, że Mesati znajdował się w regionie ob. Sichena i Voudeni. Najstarszym z tych trzech małych osiedli, zgodnie ze żródłami, była Aroe. Jej założycielem wg legendy był Eumelos, który, wspomagany przez Triptolemosa z Eleusina, wprowadził uprawę zbóż. Zgodnie z inną tradycją, Eurypylus, syn Euemonosa, król Tesalii, dowodząc Tesalami po wojnie trojańskiej, założył kolonię w Aroe. Miasto powstało na obszarze, który obecnie zajmuje zamek.

Patras zaczęło kwitnąć po raz pierwszy w okresie pohellenistycznym lub mykeńskim (1580-1100 e. pne.).

Na akropolu znajdował się pomnik poświęcony Evripylusowi. Mieszkańcy miasta zbudowali świątynię ku czci swojej protektorki, bogini Ateny, która później po 280 r. pne. nazywano Panahaida. Po okresie mykeńskim miasto nie odgrywało istotnej roli. Nie tworzyło kolonii, ani nie było aktywne w trakcie wojen perskich, wojnie peloponeskiej i konfliktach IV w. pne.

Jedynym odnotowanych obronnym przedsięwzięciem było w latach 431-404 pne. wybudowanie Długiego Muru, łączącego akropol miasta z portem. To rozwiązanie zostało zaproponowane przez kontrowersyjnego, ateńskiego polityka Alkibiadesa (Alcybiades). Ta historia wydaje się być oparta na prawdziwych wydarzeniach, ponieważ ślady muru zostały znalezione podczas wykopalisk. W okresie hellenistycznym, 323-146 pne, miasto poszerzyło się w kierunku morza. Po 280 r. pne. Patras odegrało znaczącą rolę w założeniu Drugiej Ligi Achajskiej (wraz z miastami Dyme, Triteia i Pharai). Początkowo związek walczył ze Spartą, by w końcu ulec Imperium Rzymskiemu

WYKOPALISKA

Wykopaliska ostatnich trzydziestu lat ujawniły najstarsze ślady osadnictwa w regionie, w którym dziś znajduje się dzielnica Aroe. Odkryto publiczne łaźnie i pozostałości chrześcijańskich bazylik. Znaleziono jeden z najbogatszych zbiorów rzymskich i wczesnobizantyjskich mozaik z których wiele można podziwiać w Nowym Myzeum Archeologicznym (patrz zakładka Nr  2236). Wiele grobów mykeńskich znaleziono w mieście (ulica Germanou). Dowodzą one dużej liczby ludności i jej kontaktów zewnętrznych. Niestety znaczną część starożytnego Aroe pokrywa się średniowieczna forteca. Sądzi się, że warstwy antyczne mogą zalegać na głębokości co najmniej 20 m, więc przeprowadzenie wykopalisk stanowi poważny problem techniczny i finansowy. Znalezienie antycznej świątyni Anthei (Hery) pozostaje do wykonania. Najprawdopodobniej znajdowała się na wzgórzu Mygdalia w Petroto.

PANOWANIE RZYMIAN

W trakcie rzymskiej okupacji Grecji, w 146 r. pne., Patras odgrywało ważną rolę. Związane jest to zapewne z faktem, że port Patras, z powodu zniszczenia portu w Koryncie, odgrywał pierwszą rolę w komunikacji Grecji z Włochami. Cesarz Oktawian August w 14 r. pne. założył tu rzymską kolonię. Nowe wielonarodowe miasto stało się autonomiczne z prawem do bicia własnych monet. Patras jest wówczas miastem kosmopolitycznym. Zbudowano wielkie budynki publiczne (świątynie, rynek, odeum, amfiteatr, port, mosty, akwedukt itp.). Wszystko to potwierdzają inskrypcje dedykacyjne znalezione w miejscach, w których cesarze określani są jako dobroczyńcy. Patras staje się centrum komunikacyjnym, a ulice są brukowane kamieniami. Powstały dwie strefy przemysłowe. Eksportowano produkty rolne i rzemieślnicze w tym najważniejsze lampy olejowe wykonywane z gliny. W II w. ne. miasto było ośrodkiem produkcji tkanin lnianych. Na wsi tworzono gospodarstwa rolne na podstawie specjalnego rejestru nieruchomości. Z czasów panowania Rzymu zachował się odeon (patrz zakładka Nr 2241) i ruiny stadionu i akweduktu 38.248056, 21.748989. Akwedukt miał 6,5-km długości. Aby zapewnić stały dopływ wody zbudowano zaporę na rzece Romanos (ob. Charadros) Pozostałości tamy można nadal zobaczyć w korycie rzeki. Cesarze rzymscy nadali Patras przywilej bicia własnych monet, na których widnieją inicjały CAAP, stanowiącde skrót: Colonia Augusta Aroe Patrensis, czyli Kolonia Augusta w Aroe z Patras. Niedawno znaleziono monetę z napisem: Colonia Augusta Achaica Patrensis, czyli Kolonia Augusta w Patras z Achai.

Wraz z przybyciem Apostoła Andrzeja i jego śmiercią na krzyżu (68 r. ne.) rozpoczyna się chrystianizacja miasta.

Pod koniec III w. ne. miasto podupada, najprawdopodobniej z powodu silnego trzęsienia ziemi, które nawiedziło cały Peloponez w 300 r. ne.

OKRES BIZANCJUM

Barbarzyńskie inwazje (Goci pod wodzą Alaryka, Słowianie i Awarowoie) były kolejną przyczyną upadku miasta. W trakcie trzęsienia ziemi, które nawiedziło region w 551 r., zniszczona została przewaga budynków, wiele ludzi zginęło. Mimo tego wkrótce na wzgórzu Panachaico zbudowano zamek (patrz zakładka Nr 2235). Po zewnętrznej stronie zamku ściany zostały wykonane z marmurowych bloków, kolumn i innych elementów architektonicznych pochodzących ze starożytnych budowli. Zamek, który istnieje do dziś. Jego forma nie zmieniła się od momentu budowy ponieważ wykonano tylko nieliczne modyfikacje za panowania Franków i Turków. Miasto usytuowało się wokół twierdzy. Na początku IX w. cesarz bizantyjski Nicefor I Genik nadaje Patrze tytuł metropolii. W 2. połowie tego wieku w mieście funkcjonowała także mennica co świadczy o rozwoju miasta. Patras dostaje się pod wpływy Bizancjum. Z tego powodu Bizancjum miało początkowo największy wpływ na architekturę Patras. Ok. 805 r. miasto przetrwało mimo napaści Słowian, którzy osiedlili się w okolicznych wsiach. Bunt Słowian został stłumiony przez władze cywilne i kościelne oraz, zgodnie z tradycją, dzięki cudom św. Andrzeja. Diecezja Patras początkowo była podległa diecezji korynckiej. Z miastem kojarzy się imię Aretha, biskupa Cezarei i słynnego bizantyńskiego intelektualisty i humanisty, który urodził się w Patras ok. 860 r. Zmarł w Cezarei w 944.

CZASY FRANKOŃSKIE od 1266 do 1430 r

W połowie IX w. ne. Patras kwitnie. Spowodowane jest to licznymi kontaktami z Cesarstwem Bizantyjskim. Po zdobyciu Patras przez Łacinników w 1205 roku, miasto stało się baronią w Księstwie Achai. Około 1207 r. powstała Archidiecezja Łacińska. W 1267 roku baronia została sprzedana przez ostatniego władcę Archidiecezji Patras za 16.000 złotych monet. W latach 1403–29 Patras należało do Wenecji.

Okupacja Franków trwała do 1430 r., kiedy miasto zostało odebrane przez Konstantyna-Palaiologos, Despotę Mystras który przyłączył je do Bizancjum. Z kolei miasto zostało przekazane Mohamedowi Zdobywcy 15 marca 1458 r. pomimo silnego oporu Thomasa Palaiologosa. W tych czasach państwa europejskie prowadziły działania zmierzające do powstrzymania naporu Turków. W latach 1536-1540 toczyła się IV wojna wenecka. 28 września 1538 r. doszło do starcia floty Świętej Ligi z okrętami tureckimi pod pobliską Prevezą. Mimo przewagi liczebnej chrześcijan, zła koordynacja, a zwłaszcza partykularne interesy genueńskiego admirała Andrea Doria spowodowała przegraną bitwy przez Ligę. Kolejne lata przeplatały się okresami spokoju i wojny. Krytyczny moment nastąpił kiedy weneccy obrońcy Famagusty na Cyprze w zdradziecki i okrutny sposób zostali pozbawieni życia. Oprócz wydarzeń z Famagusty spoiwem nowego przymierza były wspólne interesy papiestwa i państw zachodnich oraz Polski. Przymierze zawarto 25 maja 1571 r. Efektem przymierza była kolejna konfrontacja. 45 km na zachód od Patras, 7 października 1571, na Morzu Jońskim, u wylotu Zatoki Patraskiej, w okolicach Lepanto, miała miejsce największa w dziejach bitwa morska. Ogółem, po obu stronach wzięło udział ponad 430 okrętów. Ciężko okupione zwycięstwo sił Ligi podniosło morale w Europie, jednak nie zostało właściwie wykorzystane. Wielki Wezyr Sokollu Mehmed Pasza wyjaśnił weneckiemu ambasadorowi różnicę między klęską Ligi a przegraną Turcji: „Pod Lepanto chrześcijanie mnie ogolili. Na Cyprze ja odciąłem im ramię. Moja broda odrośnie". I miał rację: wkrótce Liga rozpadła się, Cypr pozostał w rękach tureckich. W r. 1687 Patras zostało ponownie zajęte przez Wenecjan pod wodzą Francesco Morosini i wynajętego generała szwedzkiego Otto Wilhelm von Königsmarck. W 1715 r. Patras ponownie zostało zajęte przez Turków w wyniku siódmej wojny pomiędzy Wenecją i Turcją, w której poddały się najważniejsze weneckie twierdze na Peloponezie. Okupacja turecka trwała ponad 100 lat.

PANOWANIE TURECKIE

Podczas okupacji tureckiej w Patras następowały częste zrywy wolnościowe w r. 1466, 1521, 1571, 1608, 1684. Jednym z ważniejszych była rewolucja 1770 r. (rewolta Orlowa). Rosyjscy emisariusze w imieniu Rosji zobowiązali się do wsparcia wystąpień rewolucyjnych przeciwko Osmanom. W rejon morza Egejskiego przybył kontyngent floty rosyjskiej z kilkuset żołnierzami. Wkrótce się okazało, że liczba wspierających żołnierzy jest niewystarczająca. Mimo tego greccy rebelianci początkowo odnosili sukcesy i udało im się pokonać siły osmańskie w Laconii i wschodniej Messenii na południu Morei. W kwietniu rewolucjoniści zdołali zdobyć nawet twierdzę Navarino, jednak powstanie było już skazane na niepowodzenie, a rosyjska flota opuściła region w czerwcu. Rewolucja została opanowana 13 kwietnia, w Wielki Piątek w 1779 r. Miasto zostało podpalone przez muzułmańskich Albańczyków i prawie nikogo nie pozostawiono przy życiu.

REWOLUCJA GRECKA (patrz zakładka Nr 2110)

Rewolucja 1821 r. nastąpiła w wyniku powszechnego poparcia społecznego i sprzyjających okoliczności zewnętrznych. Do tych ostatnich należała gotowość udzielenia daleko idącej pomocy przez państwa zachodnie i ich obywateli, którzy organizowali się w komitety pomocy na rzecz wyzwolenia Grecji. Ważny był wkład miasta w rewolucję 1821 r. Komitet Philike Etaireia (Filiki Elefteria patrz zakładka Nr 2095) działał w Patras. Stowarzyszenie było tajną organizacją przygotowującą grunt pod Rewolucję Narodową przeciwko Imperium Osmańskiemu. W dniu 22 marca 1821 r. mieszkańcy Patras, zgromadzili się na Placu Świętego Jerzego, na którym arcybiskup Germanos (Herman) odprawił krótkie nabożeństwo w intencji tych, którzy gotowi byli zginąć podczas walki o wyzwolenie. Bojownicy złożyli przysięgę na wiarę i ojczyznę.

opracował

Krzysztof Krasiński

mail

krasin111@wp.pl

http://greckirelaks.pl/

ponad 2000 opisów greckich plaż i innych obiektów

 

 

Obiekty w poliżu