2125 DZIAŁANIA GRECKIEJ FLOTY

WP

Najistotniejsze parametry

  • Typ obiektu
    BITWA

Opis

2125 DZIAŁANIA GRECKIEJ FLOTY

Greckie okręty handlowe mogły pływać pod rosyjską banderą na podstawie traktatu pokojowego zawartego między Rosją a Turcją w Kuczuk Kajnardżi z 1774 r. Dawało to prawie nieograniczone możliwości handlu we wschodniej części morza Śródziemnego i Morzu Czarnym. Wielkie interesy można było robić kierując eksport w kierunku zachodnim. Ograniczała je flota francuska , która broniła dostępu do rynków na zachodzie. W 1815 r. statki greckie na podstawie zezwolenia sułtana mogły być wyposażane w pewną liczbę dział dla ochrony przed piratami.

Od wczesnych etapów rewolucji sukces na morzu był dla Greków niezwykle ważny. Gdyby nie udało im się odeprzeć Osmańskiej Marynarki Wojennej, byłaby w stanie uzupełnić osamotnione garnizony i zgrupowania lądowe. Grecka flota była przede wszystkim tworzona na dobrze prosperujących wyspach Morza Egejskiego (Hydry, Spetses i Psary). Każda wyspa tworzyła, utrzymywała eskadrę, dowodzoną przez admirała. Chociaż okręty obsadzono doświadczonymi załogami, to jednak nie były jednostkami przeznaczonymi do zadań wojennych, ponieważ wyposażone były tylko w lekkie działa.

Flota osmańska miała wiele zalet: jej statki i pomocnicze jednostki zostały zbudowane z myślą o wojnie; były wspierane przez zasoby rozległego Imperium Osmańskiego. Kapudan Pasha zapewnił scentralizowane dowodzenie. Flota osmańska składała się z 20 trójmasztowych statków liniowych , z których każdy miał ok. 80 dział i 7 lub 8 fregat z 50 działami, 5 korwet z około 30 działami.

Na czele powstańczych sił morskich stanął najpierw Jakobos Tompazis, a w kolejnych latach Andreas Miaoulis (Vokos; patrz zakładka Nr 2096). Dowódcy greccy widząc dysproporcje sił morskich postanowili korzystać ze statków zapalających ( gr.: πυρπολικά lub μπουρλότα ), które okazały się skuteczne podczas wcześniejszych starć podczas rewolucji w Orłowa w 1770 r. Pierwszy test podczas greckiej rewolucji został przeprowadzony w Eresos na Lesbos w dniu 27 maja 1821, kiedy osmańska fregata została skutecznie zniszczona w wyniku ataku ogniowego dowodzonego przez Dimitrios Papanikolis (patrz zakładka Nr 2124). W kolejnych latach sukcesy greckich branderów zwiększyły ich reputację, a akty takie jak zniszczenie osmańskiego statku flagowego przez Konstantyna Kanarisa w Chios, po masakrze ludności wyspy w czerwcu 1822 r. (patrz zakładka Nr 2104), zyskały międzynarodową sławę.

17 sierpnia 1824 Osmanie próbowali wyciągnąć siły greckie z ich pozycji w cieśninach w pobliżu wyspy Samos. Wyspa znajduje się w pobliży tureckiego wybrzeża Anatolii i dlatego mogła być łatwym łupem działań Osmanów. Turecka fregata rozpoczęła ostrzał, podczas gdy część floty osmańskiej usiłowała przejść między wybrzeżem Anatolii a flotą grecką. O dziesiątej rano greckie statki , między innymi pod dowództwem  Georgiosa Sachtourisa i Konstantyna Kanarisa (patrz zakładki Nr 2126 i 2104), zbliżyły się do tureckiej fregaty. Pierwszy brander został skierowany skutecznie na fregatę. Osmańska załoga porzuciła statek, płomienie dotarły do prochowni statku powodując eksplozję. Wysadzone w powietrze odłamki z fregaty uszkodziły inne statki w pobliżu, a także spowodowały ofiary wśród załóg. W efekcie zniszczenia fregaty, Turcy wstrzymali dalsze działania. Grecy zniszczyli jeszcze dwa osmańskie statki, tunezyjskiego bryga i tripolitańską korwetę. Osmanie stracili 100 dział i co najmniej 1000 ludzi. Straty greckie wyniosły trzech zabitych.

Miaoulis brał udział w bitwie pod Nauplia we wrześniu 1822. Flota osmańska została wysłana w celu zniszczenia okrętów greckich na Hydrze, Spetses oraz otwarcia dostępu morskiego do Nauplia. Ponieważ flota osmańska po kilkukrotnych próbach wycofała się starcie należy uznać za zwycięstwo Greków. Wkrótce po walkach na morzu garnizon w Nauplia musiał się poddać.

Nękani wewnętrznymi konfliktami i trudnościami finansowymi związanymi z utrzymywaniem floty w ciągłej gotowości, Grecy nie zdołali zapobiec zdobyciu i zniszczeniu Kasos i Psary w 1824 roku, ani lądowaniu armii egipskiej w Methoni . Miaoulis dowodził siłami greckimi, które uniemożliwiły dalszy rozwój floty sułtana. Musiało się to odbyć kosztem utraty wielu ogniowych statków i ludzi. W tym samym roku nie był w stanie powstrzymać egipskich sił okupacyjnych w Navarino, choć nękał je z pewnym powodzeniem. 

W listopadzie zaś niedaleko Spinalongi flota grecka składająca się z 56 okrętów dopadła turecki konwój. Na dno poszło osiem sułtańskich jednostek, a dziewięć zostało wyrzuconych na brzeg.

W 1825 r. udało mu się Miauolosowi przemknąć do Messolonghi dostarczając zaopatrzenie dla obrońców. Trudności z utrzymaniem stałego zaopatrzenia spowodowały upadek twierdzy. Aby uratować Messolonghi, próbował zakłócić komunikację morską sił egipskich. Niestety zamiar się nie powiódł z powodu ogromnej dysproporcji sił morskich obu stron.

Te zwycięstwa nie mogły jednak zmienić niekorzystnej dla powstańców sytuacji.

Ogółem przeprowadzono 59 ataków ogniowych, z których 39 zakończyło się sukcesem.

 Równolegle toczyły się konwencjonalne akcje marynarki wojennej, na których wyróżniali się dowódcy marynarki, tacy jak Andreas Miaoulis. Początkowe sukcesy greckiej floty w bezpośredniej konfrontacji z Turkami w Patras i Spetses dały załodze zaufanie i w znacznym stopniu przyczyniły się do przetrwania i sukcesu powstania na Peloponezie.

Pomimo zwycięstw na Samos i Gerontas, rewolucja była zagrożona upadkiem aż do interwencji wielkich mocarstw w bitwie pod Navarino w 1827 roku.

Miaoulis na starość uwikłał się w walce jako przeciwnik Kapodistriasa i Partii Rosyjskiej. W sierpniu 1831 zajął kilka okrętów greckiej floty w Poros, w tym Hellas. Nie widząc sensu dalszego oporu zniszczył okręty podczas kontrataku rosyjskiej floty.

opracował

Krzysztof Krasiński

mail

krasin111@wp.pl

http://greckirelaks.pl/

Obiekty w poliżu