2110 REWOLUCJA AUTONOMIA GRECJI 1814 - 1827

WP

Najistotniejsze parametry

  • Typ obiektu
    historia

Opis

2110 REWOLUCJA UZYSKANIE AUTONOMII GRECJI 1814 - 1827

Proces wyzwolenia Krety spod jarzma niewoli osmańskiej odbywał się w powiązaniu z działaniami na kontynencie, Peloponezie i licznych wyspach zamieszkałych przez Greków. Przebiegał jednak zupełnie inaczej przede wszystkim ze względu na to, że mocarstwa europejskie, od których zależały istotne zmiany polityczne dość łatwo i skutecznie poparły powstanie okrojonego państwa. Państwa zachodnie nie chciały wyzwolenia Krety ponieważ nie chciały pozwolić na powstanie zbyt silnej Grecji , która mogła ich zadaniem destabilizować sytuację polityczną we wschodniej części Morza Śródziemnego. Dla mocarstw dostęp do portów w tym obszarze był bardzo istotny z punktu widzenia utrzymania kontaktów handlowych. Grecy obserwując słabnące Imperium Osmańskie, wzrost sił państw zachodnich, a także rewolucyjne zrywy we Francji niemal regularnie co 10 lat buntowali się przeciwko zwierzchnictwu osmańskiemu (1841, 1858, 1866, 1877, 1896)

FILIKI ELEFTERIA 1814

Trzech Greków zawiązało w Odessie tajne stowarzyszenie Filiki Elefteria (Stowarzyszenie Przyjaciół patrz zakładka Nr 2095) którego celem było wyzwolenie "macierzy" spod panowania osmańskiego. Od tego momentu rozpoczęło się pasmo różnego rodzaju działań Greków na rzecz wyzwolenia. Spiskowcy zwrócili się do generała Aleksandrosa Ipsilantisa (patrz zakładka nr 2102), adiutanta cara Aleksandra I, z propozycją objęcia przywództwa.

1820

Ipsilantis zamierzał wykorzystać powstały konflikt sułtana Mahmuda II z Ali pasza, władcą części obszarów dzisiejszej Albanii i północnej Grecji. Szuka porozumienia z narodami bałkańskimi podległymi Imperium Osmańskiemu.

1821

Według legendy, w święto Zwiastowania, w czasie nabożeństwa w monastyrze Święta Ławra (Agia Lawra) k. miejscowości Kalawrita metropolita Herman (Germanos patrz zakładka Nr 2103) wzniósł sztandar ze sceną Zaśnięcia Matki Bożej, po czym wezwał zgromadzonych do walki z Imperium Osmańskim. W ten sposób miała rozpocząć się wojna o niepodległość Grecji.

ATAK IPSILANTISA NA MOŁDAWIĘ

Istotne działania wojenne podjął w lutym Ipsilantis na czele wojsk greckich wkraczając na teren Mołdawii. Powstańcy początkowo osiągnęli spore sukcesy.

DZIAŁANIA KANARISA W 1821-22 r.

Kanaris (patrz zakładka Nr 2104) wsławił się heroicznymi akcjami kierowania branderów (statki służące do wzniecania pożarów) na tureckie okręty.

ZGROMADZENIE NARODOWE 1821 r

Sukcesem Kapodistriasa (patrz zakładka Nr 2049, 2050) było zwołanie Zgromadzenia Narodowego w grudniu 1821 r. Uchwalono szereg ustaw, które miały charakter demokratycznej konstytucji.

1822

Mavrokordatos (patrz zakładka Nr 2105) jako wykształcony i bogaty Grek na emigracji zakupił broń i okręt w celu wsparcia rewolucji. Po przybyciu do Grecji podjął także działalność polityczną. W styczniu został wybrany przez Pierwsze Zgromadzenie Narodowe w Epidauros jako "Prezydent Wykonawczy", Dzięki temu mógł opracować pierwszą grecką konstytucję. Mavrokordatos stworzył umyślnie skomplikowaną konstytucję, w celu zapewnienia, że nikt nie będzie mógł objąć pełnię władzy.

W maju i czerwcu dowodził atakiem Greków na zachodnią Grecję kontynentalną. Poniósł 16 lipca poważną klęskę w Peta z powodu zdrady Bakolasa.

W sierpniu oddziały greckie pokonały kawalerię turecką skutecznie wykorzystując uwarunkowania terenowe. Następnie powstańcy zdobyli Ateny i Missolongi.

1823

Mimo klęski w Peta na zgromadzeniu w Argos Mavrokordatos został wybrany na sekretarza generalnego, co umożliwiło mu dostęp do najważniejszych dokumentów i informacji. W tym roku Mavokordatos poparł Senat w sporze z rządem zdominowanym przez zwolenników jego rywala Theodorosa Kolokotronisa (patrz zakładka Nr 2106).

1824

Mavrokordatos przywitał Lorda Byrona w Grecji i próbował przekonać go, by poprowadził atak na Navpaktos.

Angielskie sympatie Mavorokordhatosa doprowadziły go, w późniejszym sporze między frakcjami, do sprzeciwu wobec "rosyjskiej" partii pod przewodnictwem Demetriusza Ypsilanti i Kolokotronisa. Mimo to przez krótki czas sprawował tekę spraw zagranicznych w rządzie Petrobeya ( Petros Mavromichalis patrz zakładka Nr 2107)

1825

Mavrokordatos został zmuszony wycofać się z działalności, a już w lutym ponownie został sekretarzem stanu. Przywódcy greccy wysłali do Wielkiej Brytanii "Akt submisji" w którym prosili o objęcie Greków zwierzchnictwem. Akt został odrzucony.

Pod koniec zmagań Wielka Brytania, chcąc ograniczyć wpływy Rosji, podjęła szereg działań zmierzających do wsparcia walczących Greków.

Gdy powstańcy wyczerpali siły we wzajemnych walkach sułtan Mahmud II zdecydował, że do stłumienia powstania mogą posłużyć siły Egiptu pod dowództwem Muhammada Allego. Ibrahim pasza, syn Muhammada, wylądował na Peloponezie. Mavrocordatos ponownie dołączył do armii. Wziął udział w obronie Paliokastro i wyspy Sphakteria. Niewielka garstka żołnierzy i marynarzy greckich broniła się przed dużym oddziałem Ibrahima paszy. Wkrótce Grecy musieli się salwować ucieczką na statku Ares wymykając się niemal 40 okrętom tureckim. Mavrokordados ledwo uniknął schwytania ponieważ Turcy ścigali Greków kilka godzin ostrzeliwując i uszkadzając grecki okręt.

Skłócone greckie oddziały partyzanckie nie były w stanie zorganizować dostatecznych sił. Dopiero w kwietniu kilka tysięcy powstańców, próbowało powstrzymać Egipcjan. Atak Ibrachima w centralny punkt zgrupowania greckiego powiódł się. Następnie jazda egipska otoczyła zgrupowanie. Grecy w tej bitwie stracili ok. 600 powstańców.

1826

Padło Missolungi po rocznej obronie (patrz zakładka Nr 2101).

1827

W maju wojska tureckie dotarły do Aten. Ryzyko unicestwienia greckich sił spowodowało pokojową interwencję mocarstw zachodnich. Celem jej było zapewnienie Grecji autonomii.

Zamiary mediacji się nie powiodły ponieważ dość nieoczekiwanie doszło do bitwy floty tureckiej z flotami mocarstw zachodnich. Podczas bitwy w zatoce Navarino (patrz zakładka Nr 2108) zniszczono prawie wszystkie okręty tureckie przy niewielkich stratach własnych.

W lipcu Wielka Brytania, Rosja i Francja podpisały Traktat londyński (patrz zakładka Nr 2109). Traktat przewidywał powstanie autonomicznego państwa greckiego pod zwierzchnictwem Imperium Osmańskiego. Wskazano Kapodistriasa jako gubernatora Grecji.

Na Trzecim Zgromadzeniu Narodowym powołano Kapodistrasa na siedmioletnią kadencję tymczasowego króla. Ustanowiono podstawy ustrojowe w tym zasady wyłaniania parlamentu.

opracował

Krzysztof Krasiński

mail

krasin111@wp.pl

http://greckirelaks.pl/

 

Obiekty w poliżu