2067 WYSPA KOUFONISSI = KOUPHONESI SITIA LASSITHI KRETA

WP

Najistotniejsze parametry

  • Długość:
    6000 m
  • Szerokość:
    5500 m
  • Rodzaj plaży:
    piasek
  • Charakt. Dna:
    piasek i kamienie
  • Udogodnienia plażowe:
    brak jakichkolwiek udogodnień
  • Typ obiektu
    Wyspa
  • Obciązenie
    średnie
  • Cień
    brak
  • Restauracja
    nie
  • Cafe
    nie
  • Sklep
    nie
  • Dojazd
    brak dojazdu
  • Dostęp
    bez większych trudności
  • Otoczenie
    wysokie wzgórza
  • Przestrzeń
    częściowo osłonięta od wiatru
  • Plaża dobra dla:
    wszystkich
  • Nurkowanie
    dobre warunki
  • Kiteserfing
    średnie warunki
  • Inne sport wodne
    średnie warunki

Opis

2067 WYSPA KOUFONISSI = KOUPHONESI SITIA LASSITHI KRETA

34.939026, 26.140633

Spędzając wakacje w okolicach Makry Gialos na południu Krety, warto wybrać się na morską wycieczkę na wyspę Koufonissi. Ta piękna wyspa, wraz z czterema innymi małymi wyspami zwanymi Makroulo, Strongyli (północna), Trachilos (południowa) i Marmaro, tworzy archipelag małych wysp o pustynnym charakterze. Koufonissi, wraz z odległymi wyspami Gavdos i Chryssi, są najbardziej wysuniętą na południe częścią greckiej ziemi, a jednocześnie najbardziej wysuniętymi na południe granicami Europy. Koufonissi znajduje się zaledwie 5,5 km od południowych wybrzeży Krety. Jest więc wyspa doskonale widoczna z wybrzeża Krety. Koufonissi to mała wyspa o długości 6 km i szerokości 5,5 km. Przypomina afrykańską pustynię, ponieważ przeważająca część wyspy pokryta jest grubą warstwą piasku. Dodatkowo silne wiatry z Afryki wielokrotnie przynosiły saharyjskie piaski na wyspę. Na piasku z trudem utrzymują się niskie krzaki. Lokalna fauna też nie jest imponująca. Warto jednak pamiętać, że węże i skorpiony spotyka się tutaj. Wyspa jest odwiedzana przez różne ptaki, traktując to miejsce jako przystanek. Były doniesienia że na plaży pojawiają się uciążliwe osy.

Pomimo suchego krajobrazu, Koufonissi oczarowuje odwiedzających, którzy przyjeżdżają tu chętnie na jednodniowe wycieczki z Makry Gialos. Organizowane są także wycieczki z dalszych miejsc, nawet z północnego wybrzeża Krety. Wtedy pierwsza część podróży odbywa się autobusem, a druga łodzią turystyczną.

HISTORIA

W starożytności wyspa była znana jako Lefki (gr. biała). Nazwa wiąże się ze skałami z białego wapienia, które oświetlone ostrym słońcem robią wrażenie nieskazitelnie białych. Nowa nazwa Koufonissi (gr. Jaskinia-Wyspa) odnosi się do licznych jaskiń, które masowo występują na wyspie.

Korzystne warunki klimatyczne sprawiały, że wyspa była gospodarczym i kulturalnym centrum regionu. Stała się przedmiotem sporu między największymi miastami regionu. Jak mówi napis na odnalezionej w Zakros tablicy, zwanej "Diaitesia (arbitraż) magnesów", umieszczonej następnie nad wejściem do kościoła Moni Toplou, spór o Lefkę prowadziło Itanos z Ierapytna (Ierapetra). Ostatecznie, w 132 r. pne., wyspa stała się własnością Itanos. Powodem sporu były dochody z połowów gąbek i wytwarzania fioletu tyryjskiego, barwnika używanego w starożytności aż do okresu Cesarstwa Bizantyjskiego. Był to najstarszy i jednocześnie najdroższy naturalny barwnik na świecie. Równie istotny był fakt, że wyspa miała strategiczną pozycję umożliwiającą kontrolę ruchu statków, które zbliżały się do południowo-wschodnich wybrzeży Krety.

WYTWARZANIE BARWNIKA

Aby uzyskać barwnik wczesną jesienią lub zimą, wyławiano małże morskie, Murex brandaris. To właśnie z tych mięczaków powstał fiolet tyryjski. Jak twierdzą Arystoteles i Pliniusz Młodszy, do wytworzenia barwnika konieczne było zebranie dużej liczby muszli, ponieważ każdy ślimak zawierał tylko jedną kroplę barwnika. Co ciekawe, kolor purpurowy uzyskano dopiero po dość złożonym i czasochłonnym procesie, ponieważ naturalny kolor barwnika był żółtawy.

Zebrane muszle segregowano pod względem wielkości. Mniejsze osobniki były miażdżone razem z muszlami. Większe rozmiary mięczaków były nawiercane, a następnie wyodrębniano mały gruczoł o nazwie "kwiat". Jeśli dodawano kwiaty hiacyntu, zyskiwano intensywny kolor fioletowy, ale tego rodzaju zabiegi uważano, że nie zapewniają dostatecznej jakości. Następnie zasypywano je solą i dodawano niewielką ilość octu. Przygotowaną masę pozostawiano na kilka dni na słońcu, a następnie odparowywano wodę, gotując w specjalnych kadziach. Cena barwnika była w stanie przekroczyć nawet wartość złota. Na jeden 1 kg materiału trzeba było poświęcić do 10 000 ślimaków. Wysokie koszty sprawiły, że tylko najwięksi i najbogatsi obywatele mogli sobie pozwolić na takie wydatki i kaprys noszenia fioletowych szat. Warto tu wspomnieć, że w cesarstwie rzymskim cesarz Neron, był jedyną osobą, która mogła ubierać się w szaty o takim kolorze. Również dziś koszty prawdziwego fioletu tyryjskiego są ogromne. 5 gramów barwnika to około 2000 PLN. Obecnie w dobie masowej produkcji odzieży używa się dużo tańszych, syntetycznych odpowiedników purpury.

POZOSTAŁOŚCI MIASTA

Angielski admirał Th. Spratt był pierwszym, który odwiedził wyspę w połowie XIX w. i dokonał szczegółowych opisów starożytnych pozostałości, które udało mu się zlokalizować: świątyni na południu, z fragmentami marmurowego posągu, osady w północnej części wyspy i cystern wodnych w centrum. W 1903 r i w 1971 prowadzono badania o charakterze rozpoznawczym. Systematyczne prace wykopaliskowe rozpoczęły się w 1976 r. pod kierunkiem N. Papadakisa. Okazało się, że cała wyspa jest usiana hellenistycznymi i rzymskimi pozostałościami.

Po stronie zachodniej wyspy, na wysokości wysepki Marmaro, obok plaży o nazwie Kamarelles, można zobaczyć pozostałości rzymskich ruin. Najbardziej spektakularnym znaleziskiem był teatr. Widownia miała dwanaście rzędów siedzeń, na której mogło zasiąść 1000 osób. Część widowni i kamiennych siedzeń nie zachowała się. Teatr miał bogatą dekorację. Orkiestra, prawie półkolista, była wyłożona glinianymi płytami. Budynek sceny (o wymiarach 20 x 19 m.) został zniszczony w części zachodniej, ale zachowała się część wschodnia. Wygląda na to, że teatr został splądrowany i zniszczony przez fanatycznych chrześcijan w IV w. ne.

Drugim ważnym budynkiem osady była publiczna łaźnia używana od 1 do 4 w. ne. Użytkownicy mieli możliwość fizycznego czyszczenie ciała, a także uczestniczenia w szkoleniach i dyskusjach. Kompleks łaźni to typowy rzymski budynek. W centrum była wydzielona wolna przestrzeń, wokół której zlokalizowane były pokoje. Ściany zachowały się w niektórych miejscach do wysokości 4 m. Wyróżnić można budynki centralnego ogrzewania, dwie hipokambury (być może oddzielnie dla kobiet i mężczyzn), sauny, oraz przebieralnie. Luksus jest nadal widoczny w niektórych pokojach, dzięki zachowaniu fragmentów marmurowej podłogi i ścian. Duża liczba sklepionych zbiorników z rurociągami jest imponująca. Służyły one do doprowadzania wody ze źródeł położonych na północ od świątyni na drugą stronę wyspy. 200 m od teatru odkryto domy. Jeden z domów to luksusowa, duża willa, z której przetrwało osiem pomieszczeń. Wchodzi się do niej przez niewielki, ale imponujący ganek (propylon). Zidentyfikowano kuchnie, a także domowe warsztaty do przygotowania fioletowego barwnika. Znaleziono dwa pomieszczenia służące prawdopodobnie celom rozrywkowym, z mozaikowymi podłogami w czarno-białe geometrycznych wzory (z rombami i krzyżami). Wyremontowano 16 pokoi - prawdopodobnie w domach rybaków, ponieważ znaleziono instalacje do przygotowania fioletowego barwnika, a także sprzęt wędkarski, taki jak haczyki i ciężarki ołowiane obciążające sieci. Znaleziono też monety, ceramikę, igły.

W południowej części wyspy odnaleziono świątynię o wymiarach 18m x 15,7m. Przy północno-zachodnim narożniku znaleziono dwa duże fragmenty dużego posągu kultowego. Posąg miał 2,5 m wysokości. Bóstwo zasiadało na podstawie w kształcie sześcianu. Posąg prawdopodobnie skierowany był w stronę Morza Libijskiego.  Znalezione fragmenty to: część siedziska z lewą stroną miednicy i prawa noga od talii odzieży do kostki. Posąg jest bardzo zniszczony, ale wydaje się, że powstał w okresie hellenistycznym. Reszta posągu, musiała zostać rozbita przez robotników i wykorzystana jako materiał do budowy latarni morskiej (która została zbombardowana w 1944 r.). W jej ścianach widać bryły marmuru wciśnięte między inne kamienie, a także ogromne symetryczne bloki, które zostały wyrwane ze świątyni. Świątynia zachowała się przez tysiące lat, aż do roku 1920. W tym roku została całkowicie zniszczona podczas budowy latarni morskiej.

Na zachodnim krańcu wyspy znajdują się groty i zagłębienia, które były używane jako kaplice w okresie bizantyjskim, w których zachowały się inskrypcje i ryciny świętych.

PLAŻE

Największą atrakcją wyspy są oczywiście plaże, które mogą z łatwością konkurować w najlepszymi w Europie. Jest ich ponad 30. Plaże z drobnym piaskiem oddzielają białe skały od turkusowego Morza Libijskiego. Takie kontrasty tworzą scenerię podobną do afrykańskiego kontynentu. Na wyspie nie ma zorganizowanych plaż, ale jej nietknięty krajobraz jest bardziej kuszący niż jakikolwiek zorganizowany turystycznie obszar. Nawet jeśli wieje lekki letni wiatr, wody otaczające Koufonissi kuszą do kąpieli.

Najładniejssze plaże omówione zostały w odrębnych zakładkach:

Akritamos Nr 2069,

Anemertia Nr 2070,

Aspougas = Asproulos Nr 1905,

Chiliaderfia = Hiliaderfia Nr 2072,

Greos Nr 2068,

Halasma Nr 2071,

Kamareles Nr 2073,

Pigadia = Pegadia Nr 2074,

Perasma Nr 2075.

SPACERY

Dla tych, którzy wolą zwiedzić Koufonissi istnieje ścieżka prowadząca z portu na przeciwległy koniec wyspy. Trasa wiedzie przez pustkowia zarośnięte miejscami niskimi krzewami. Wyspę można przejść w ciągu 2-3 godzin, przerywając wędrówkę kąpielą przy plażach.

Wybierając się na Koufonissi należy koniecznie zabrać duży zapas wody oraz środki zabezpieczające przed słońcem. Zaleca się noszenie mocnych butów sportowych ponieważ jest wiele powodów aby taki wybór docenić.

MIESZKAŃCY

Do 1976 r. na wyspie wypasano owce. Obecnie wyspa jest oficjalnie niezamieszkana. W niektórych miejscach można dostrzec dzikich lokatorów, którzy w czasie wakacji koczują we własnoręcznie skleconych szałasach. Po sezonie wyspa jest całkowicie pusta.

WYCIECZKI

Łodzie wypływają codziennie z Makrygialos do Koufonissi (w sezonie turystycznym i tylko wtedy, gdy pozwala na to pogoda).

W ostatnich latach zostało dostrzeżone i przebadane bogactwo historii i środowiska wyspy. Ta wiedza i piękno wyspy oferowane są dziś turystom jako dar, który wymaga szacunku i ochrony.

Zabrania się więc:

Jakiejkolwiek formy zanieczyszczania

Zbierania kamyków, skamieniałości, muszli, starożytnych artefaktów, roślin

Chwytania zwierząt

Rozpalania ognia

Jakiegokolwiek działania wymierzonego przeciwko ochronie ekosystemu i terenów archeologicznych.

opracował

Krzysztof Krasiński

mail

krasin111@wp.pl

http://greckirelaks.pl/

Obiekty w poliżu