1978 VILLA DE MEZZO LASSITHI SITIA KRETA

WP

Najistotniejsze parametry

  • Udogodnienia plażowe:
    brak jakichkolwiek udogodnień
  • Typ obiektu
    Zabytki historyczne
  • Obciązenie
    znikome
  • Cień
    częściowy
  • Restauracja
    tak
  • Cafe
    tak
  • Sklep
    nie
  • Dojazd
    długi - męczący
  • Dostęp
    bez trudności
  • Otoczenie
    nieliczne zabudowania
  • Przestrzeń
    otwarta
  • Plaża dobra dla:
    wszystkich

Opis

1978 VILLA DE MEZZO LASSITHI SITIA KRETA

35.078057, 26.074153

Etia to jest opuszczone średniowieczne miasteczko, położone w pobliżu Lithines w prowincji Sitia. W czasach swojej świetności to była miejscowość zamieszkałą przez ponad 500 mieszkańców. Warto zrobić spacer wśród weneckich zabudowań. Tutaj pod koniec 15 wieku wenecki mistrz Pietro Dei Mezzo, feudalny władca, zbudował dom, znany jako Villa De Mezzo lub Seraj. Był to jeden z najokazalszych weneckich budynków na Krecie. Miał kształt prostokątny i trzy piętra. Kilka pokoi było sklepione (z łukami), a budynek został bogato zdobiony. Herb rodziny De Mezzo znajduje się na fasadzie budynku. Pan Dei Mezzo deklarował gościnność, o czym świadczy napis nad wejściem: Intra vostra Siniora senza (wejdż Panie, i nie wahaj się). Pałac i duży dziedziniec były obwarowane murami od strony wschodniej.

Budowla była na planie niemal kwadratu z głównym wejściem od strony południowej. Płaskorzeźby chimer z dekoracją akantu trzymają płaszcz Dei Mezzo. Pierwszy etap budowy obejmował środkową prostokątną przestrzeń. Następnie dom był wzmacniany wieżą obronną, typową co do wielkości i kształtu innych spotykanych na Krecie. Druga faza budowy przypadła na pierwszą połowę 17 wieku. Rozbudowano budynek na południe i wschód, a także dodano pierwsze piętro (piano nobile) oraz północną część, gdzie pokoje są niższe i na trzech piętrach. Trzeci etap (pod panowaniem tureckim) spowodował uzupełnienia i zmiany (instalacja łaźni na piętrze i kanalizacji).

Villa de Mezzo nie przypomina żadnej z zachowanych weneckich willi na Krecie. Podobieństwa są ograniczone do poszczególnych detali,: takich jak drzwi i okna w Villa Trevizan lub progu w willi przy Pikri. Wszystkie elementy architektoniczne w nowej, rozszerzonej formie willi ujawniają wiedzę i znajomość współczesnych trendów architektonicznych w Wenecji, mieście, w które jest kolebką dojrzałych form renesansowych, osiągniętych po 1530r. Zastosowanie kamiennych płaskorzeźb przedstawiających postacie mitologiczne, maski i dekoracyjne motywy ujawniają wiedzę i wykorzystanie odpowiednich wzorów z rycin pochodzących zapewne z Włoch i krajów Europy Północnej (Niemcy, Flandria), gdzie maski były popularnym elementem wystroju budynków. Brak jest archiwalnych informacji o stanie budynku w kolejnych okresach przebudowy. Po śmierci Marco de Mezzo w 1609-10 r., zarządzanie majątkiem przeszło na Antonio Dandolo (zacnego rodu dożów weneckich). Jako energiczny i potężny pan feudalny zbudował dwa kościoły - Agios Athanasios, zaraz na północ od willi i kościół Maryi Dziewicy, główny kościół w miejscowości datowane na 1637 r. Wiadomo, że rodziny Mezzo, Cornaro, Salomon i Dandolo utrzymywali bliskie stosunki z Gabrielem Pentogalos, opatem klasztoru Toplou.

To może wyjaśniać powinowactwo architektury willi i pobliskiego klasztoru Agia Sophia (1634) i Toplou. Być może budowy prowadzone były przez tych samych budowniczych lub na podstawie dokumentacji tworzonej przez tych samych ludzi. Na tej podstawie, można datować budowę willi w ostatecznej formie na lata pomiędzy 1620 i 1635. Na południowym krańcu dziedzińca znajduje się fontanna zasilana wodą pitną, o czym informuje napis, że wykonana została w 1701 roku za biskupa Meletios Trivizas. Istnieją informacje, że faktycznymi realizatorami instalacji wodnych byli Turcy. Dzięki nim powstał długi akwedukt zasilający fontannę w wodę. Oprócz głównej fontanny na zewnątrz budynku powstało kila mniejszych dostępnych dla przejeżdżających w pobliżu podróżnych. Turcy dobudowali kilka budynku wokół dziedzińca.

Po zdobyciu Krety przez państwo Osmańskie willa przypadła wysokim urzędnikom lub wojskowym tureckim. Ostatnim mieszkańcem był Mehmet Aga lub Memetakas (Balouxis), znany jako Seraglianos ("obrońca haremu"), zastępca dowódcy Sitia. Memetakas znany był z wielkiej brutalności wobec chrześcijan i rozwiązłego trybu życia. Mówi się, że zgwałcił ponad 100 chrześcijańskich dziewcząt. Jego hedonistyczne życie było przyczyną uśmiercenia go w 1821 r. przez Paszę Heraklionu, na rozkaz matki Sultana. Źródła informują że Konidakis matka ostatniej zgwałconej dziewczynki, po jej samobójstwie, udała się do Konstantynopola gdzie udało się jej dotrzeć do Sułtana i zyskać jego sympatię. Prosiła aby wystawił firman dla ukarania Memetakas. Ostatecznie nie wiadomo czy sułtan czy jego matka wystawili firman i brutalny Memetakas został zgładzony.

Do dnia dzisiejszego, willa jest znana jako Seraju Serai. Budynek wydaje się, że przetrwał nienaruszony aż do 1828. W czasach walk Kreteńczyków z Turkami podczas kampanii Gramvousa, wobec przewagi tureckich wojsk interwencyjnych 600 uzbrojonych mężczyzn i 3000 kobiet i dzieci znalazło schronienie w seraju w Etia. Wobec informacji o tragicznym rezultacie obrony wieży Lithines, w której zginęło kilkaset tureckich kobiet i mężczyzn, Grecy przystali na propozycję emigracji do Azji Mniejszej. W istocie uchodźcy dostali się na pokład angielskiego statku i zamiast do Azji Mniejszej zostali przewiezieni do Heraklionu. Po dziesięciu latach, chrześcijanie usunęli częściowo zawalony dach rezydencji. W rewolucji 1897 roku Turcy ponownie wykorzystać wieżę w Etia i znaleźli tu schronienie. Chrześcijanie oblegali wieżę więc Turcy w końcu uciekli się do klasztoru Agia Sophia. W końcowej fazie oblężenia wszystkich uciekinierów zabito.

Znaczna część ścian w górnym pięter oficyny rozsypała się w wyniku trzęsienia ziemi w r. 1856. Od czasu rewolucji 1897 roku, budynek był systematycznie plądrowany i stanowił źródło kamienia i materiałów budowlanych. W 1959 roku budynek został zakupiony przez Służby Archeologiczne i został uznany za zabytkowy budynek historyczny. Renowację przeprowadzono w latach 1973/76: Szeroko zakrojone prace przeprowadzono, przy wykorzystaniu środków greckiej Narodowej Organizacji Turystycznej oraz Ministerstwa Kultury (1996-2000). Od tego czasu udaje się utrzymywać opiekę nad zabytkiem. Tutaj szczególny wkład włożył architekt Niki Krisotaki (pierwsze badanie, opis i analiza architektoniczna willi).

W sąsiedztwie willi działa tawerna Seragio.

opracował

Krzysztof Krasiński

mail

krasin111@wp.pl

Obiekty w poliżu