1947 ANCIENT PHAISTOS = FAJSTOS = PHESTOS KRETA

WP

Najistotniejsze parametry

  • Udogodnienia plażowe:
    na dobrym poziomie
  • Typ obiektu
    Kompleks archeologiczny
  • Obciązenie
    średnie
  • Cień
    brak
  • Restauracja
    restauracja w zasięgu
  • Cafe
    nie
  • Sklep
    sklep w zaięgu spaceru
  • Dojazd
    długi - męczący
  • Dostęp
    bez większych trudności
  • Otoczenie
    wysokie wzgórza
  • Przestrzeń
    częściowo osłonięta od wiatru
  • Plaża dobra dla:
    wszystkich

Opis

1947 ANCIENT PHAISTOS = FAJSTOS = PHESTOS KRETA

35.051597, 24.810772

Phaistos było zamieszkane od III tysiąclecia pne. Historia minojskiego pałacu w Phaistos, podobnie jak innych minojskich pałaców na Krecie, jest burzliwa.

Pierwszy pałac w Phaistos został zbudowany między 2000 a 1900 r. pne. Jego mitycznym założycielem był sam Minos, a jego pierwszym królem był jego brat Radamanthys.

W starożytności Fajstos było ośrodkiem handlowym i rzemieślniczym. Prowadzono tam wytop miedzi, produkowano brąz.

Miasto emitowało monety. Na monetach pojawiają się klasyczne motywy takie jak Europa siedząca na byku, Talos ze skrzydłami, Herakles bez brody i koronowany lub Zeus w postaci nagiego młodzieńca siedzący na drzewie. Na awersie lub rewersie prezentowano nazwę miasta, lub jego skrót np.: ΦΑΙΣ lub ΦΑΙΣΤΙ.

Odniesienia do Phaistos w starożytnej literaturze greckiej są dość częste. Phaistos jest po raz pierwszy określany przez Homera jako "dobrze zaludnione", a eposy homeryckie wskazują na udział miasta w wojnie trojańskiej. Historyk Diodorus Siculus wymienia Phaistos wraz z Knossos i Kydonia jako trzy miasta założone przez króla Minosa na Krecie. Pauzaniasz i Stephanus z Bizancjum uważają, że założycielem miasta był Phaestos, syn Herkulesa lub Ropalusa. Miasto Phaistos jest związane także z mitycznym królem Krety Rhadamanthys. W tym mieście urodził sie wielki mędrzec i wróżbita Epimenidis, jedene z siedmiu mędrców starożytnego świata.

Phaistos posiadało własną walutę i zawarło sojusz z innymi autonomicznymi miastami kreteńskimi, a także z królem Pergamonu Eumenes II.

Mieszkańcy Phaistos czcili Scotia Afrodyta i bogini Leto, zwana także Phytią.

W 1700 r. pne. silne trzęsienie ziemi zniszczyło pałac, który został niemal natychmiast odbudowany. Jednak Phaistos nie było już administracyjnym centrum tego obszaru. W tym czasie stolicą była Agia Triada. Phaistos pozostawał religijnym i kultowym centrum południowej Krety.

W 1450 pne doszło do kolejnej wielkiej katastrofy na całej Krecie. Miasto Phaistos skorzystało z położenia odległego od wybrzeża co uchroniło je od wielkiej, niszczącej fali tsunami. Dość szybko zostało odbudowane. Biło własną monetę i rozwijało się przez następne kilka wieków. Dorowie założyli w Fajstos miasto-państwo prawdopodobnie w VIII w. p.n.e.

Długatrwałe zamieszki począwszy od Wieku Geometrycznego spowodowały, że w II w. p.n.e. zostało pobicie przez sąsiednią Gortyna.

WYKOPALISKA

Phaistos został zlokalizowane w 1853 r przez  admirała Thomasa Abel Brimage Spratt, dowódcę okrętu Spitfire. Odkrywca badał topografię, osady i zabytki Morza Śródziemnego. Na ślady pałacu naprowadził go Strabon, który zapisał:

Z trzech miast, które zostały połączone pod jedną metropolią przez Minosa, trzecia, która była Phaestus, została zrównana z ziemią przez Gorczanów; jest sześćdziesiąt stadiów odległych od Gortyna, dwadzieścia od morza i czterdzieści od portu morskiego Matalum; a kraj jest w posiadaniu tych, którzy go zrównali.

Na terenie Phaistos znaleziono tabliczki zapisane nierozszyfrowanym do tej pory pismem Linearnym A. Można natomiast odczytać tabliczki z pismem typu B znalezione na innych stanowiskach archeologicznych na których pojawiają się sylaby PA-I-TO zapewne dotyczace Pfaistos.

Wg powyższych namiarów wskazanie padło na wzgórze, którego nazwa Kastri także sugerowała pierwotną rolę tego miejsca. Pierwsze wykopaliska w szerszym zakresie zostały podjęte w 1900 r. przez Włoską Szkołę Archeologiczną staraniem Federica Halbherra i Luigiego Perniera. Większość odkrytych dzisiaj budynków należy do okresu neopalelitarnego (1700 - 1450 pne). W przeciwieństwie do Knossos nie podjęto prób odbudowy, ale zajęto sie jedynie konserwację. Znaleziono ślady rudy miedzi, kanały wodne związane z jej wytopem, pochylnie umożliwiające transport sztab metalu do portu. W alei handlowej, w ruinach kramów znaleziono tablice z pismem różnym od pisma linearnego A i pisma linearnego B. Wśród ruin znaleziono wiele zabytków m.in. ceramikę w stylu Kamares oraz słynny dysk z Fajstos. Ten gliniany dysk, datowany na 1600 r. pne., zawiera po obu stronach 241 spiralnych symboli. Dysk może być uważany za przodka typografii Gutenberga, a nawet znacznie późniejszych fontów komputerowych, ponieważ każdy symbol został wyciśnięty osobno, za pomocą odpowiedniego stempla. Budzi to podejrzenie, że dzięki temu powstało więcej egzemplarzy ww. dysku.

BILETY

Można kupić bilet tylko dla samego Phaistos lub łącznie z wizyta w Agia Triada, kilka kilometrów na zachód. Koszt biletów: normalny: €4, ulgowy: €2

Przy kasie biletowej znajduje się skromna księgarnia archeologiczna i bar. Zwiedzający są ostrzegani, że zwiedzanie będzie trudne dla osób niepełnosprawnych, ponieważ w różnych miejscach są stopnie niekiedy wysokie.

ZWIEDZANIE

Architektura Phaistos musi kojarzyć się z pozostałymi pałacami Krety a zwłaszcza Knossos. Zabudowania Phaistos zajmowały obszar około 8 tys. m². Główne budynki zostały rozmieszczone z trzech stron, centralnego dziedzińca o wymiarach 46 × 22m. Wejście umieszczone było po zachodniej stronie, z boku elewacji. Prowadziło przez monumentalne schody i podwójny portyk na dziedziniec. Ściany sal reprezentacyjnych zdobiły freski. Resztki zachowanych schodów świadczą o istnieniu wyższych kondygnacji. Liczne pomieszczenia, których przeznaczenia można się jedynie domyślać, tworzą dość skomplikowany układ przestrzenny.

Zwiedzanie pałacu w Phaistos rozpoczyna się w wybrukowanym Dziedzińcu północno-zachodnim 1 Trzeba zejść po schodach bezpośrednio na Zachodni Dziedziniec (obszar teatralny) i trójdzielne sanktuarium 4. W obszarze teatralnym było dziewięć rzędów kamiennych siedzeń lub stopni, o długości 24 metrów i umożliwiających przyjęcie ponad 400 widzów. Prawdopodobnie tu odbywały się słynne zabawy akrobatów z bykami. Wspinając się po wielkich schodach, mija się Propyleje (propylon) 5 i zachodnie magazyny 6 wchodzi sie na Dziedziniec Centralny 10. Z Dziedzińca rozciąga się panoramiczny widok równiny Messara. Urządzenia irygacyjne pod Dziedzińcem i całym pałacem wskazują na nacisk na higienę, który był priorytetem dla wszystkich pałaców minojskich. W pałacu w Phaistos wykorzystano strumień Ieropotamos u podnóża wzgórza w celu zaopatrzenia w wodę. Wydrążono także kilka głębokich studni w samym pałacu. Po lewej stronie, w północnej części Dziedzińca Centralnego, znajduje się trójstopniowy ołtarz i wejście do korytarza prowadzącego do Północnego Skrzydła, tj. Królewskich Apartmentów 9. Na południe od Dziedzińca Centralnego znajduje się piec neolityczny i Świątynia Rhea 7. Na północny wschód od Królewskich Apartamentów znajduje się Wschodni Dziedziniec z piecem do wytapiania metali 8.

Na północy znajdują się ruiny tak zwanego Archiwum, w którym znaleziono słynny dysk Fajstos. Z północno-wschodniego placu po lewej stronie widać resztki warsztatów.

Kontynuując na północ, dochodzi się do Pomieszczeń królowej 9.

LEGENDA

1 Plac Północno-Zachodni

2 Roman Hypostyle

3 Trójdzielna świątynia

4 Zachodni Dziedziniec (Theatral Area)

5 Propylon do Dziedzińca Centralnego

6 Zachodnie Magazyny

10 Centralny Dziedziniec

7 Świątynia Rhea

8 Wschodni Dziedziniec

9 Apartament Królowej i Królewski Megaron

DOJAZD

Phaistos znajduje się na wzgórzu przy drodze Phaistos - Kalon Limenon. Przy drodze zbudowano duży parking. Dalej wąska droga przeznaczona dla ruchu pieszego wspina się do budki biletowej.

opracował

Krzysztof Krasiński

mail

krasin111@wp.pl

Obiekty w poliżu