1865 ANCIENT PRAISOS I PRESOS LASSITHI SITIA KRETA

WP

Najistotniejsze parametry

  • Długość:
    40 m
  • Szerokość:
    30 m
  • Udogodnienia plażowe:
    brak jakichkolwiek udogodnień
  • Typ obiektu
    Kompleks archeologiczny
  • Obciązenie
    znikome
  • Cień
    brak
  • Restauracja
    nie
  • Cafe
    nie
  • Sklep
    nie
  • Dojazd
    bez większych trudności
  • Dostęp
    trudny
  • Otoczenie
    wysokie wzgórza
  • Przestrzeń
    otwarta
  • Plaża dobra dla:
    wszystkich

Opis

1865 ANCIENT PRAISOS I PRESOS LASSITHI SITIA KRETA

35.124314, 26.090215

Region Presos był zamieszkany od czasów neolitu aż po dzień dzisiejszy. Okres neolitu pozostawił nieliczne artefakty ( wazony zostały znalezione w jaskini w Skales)

Ważne starożytne miasto Praisos było ojczyzną Eteocretanów - rdzennych Kreteńczyków. Zostało zbudowane w 12. w. pne na trzech wzgórzach. W centrach znajdowały się akropole. Miasto otoczone było cyklopimi murami obejmującymi odrębne cytadele. Wokół otaczały je żyzne pola uprawne. Nawadniane były rzeką Didymos ob. Somio. Praisos rozwijało się i stopniowo tak, że granice zbliżyły się do sąsiedniego Ierapetra. Taka sytuacja musiała doprowadzić do konfliktu. Powodem zaciętych roszczeń była także Świątynia Diktaios Dias (Zeus w Diktaio) (w pobliżu dzisiejszego Palekastro) , do której rościło także pretensje, trzecie miasto Itano)

ODKRYCIA

Przy najwyższym akropolu znaleziono ślady imponującej rezydencji. Na innym wzgórzu znaleziono ołtarz i wiele przedmiotów (broni, figurek) używanych podczas ceremonii ofiarnych. Odkryto także grobowiec sportowca oraz złożone z nim nagrody, które wygrał prawdopodobnie w igrzyskach Panathenaic (protoolimpiada organizowana co 4 lata w Atenach). Miasto biło własne monety z wieloma różnymi przedstawieniami (Hercules, Zeus, Apollo, Demeter).

HISTORIA

Praisos zdominowało wschodnią część Krety i dysponowało dwoma portami, pierwszym na północnym wybrzeżu - Itia, obecną Sitia - i drugim, Stiles, na południowym wybrzeżu.

Na podstawie wykopalisk na terenie Mochlo i na małej wyspie Psira miasto rozkwitło w epoce minojskiej.

Kiedy Achajowie przybyli na Kretę ok. 1450 r. pne, początkowo starli się z mieszkańcami Krety minojskiej. Dwa narody zdołały szybko się pogodzić i nauczyć się żyć w zgodzie. Starali się oczywiście unikać małżeństw mieszanych, ale w końcu oba narody uległy wzajemnym wpływom i w ten sposób rozwinęła się cywilizacja Cretomycenaean.

Około 1100 pne. Dorowie znający tajniki wyrobów z żelaza zwyciężyli w zaawansowaniu sztuki wojennej. To pozwoliło w kolejnych falach zająć Kretę. Minojczycy zdali sobie sprawę, że najazd Dorów zagraża ich egzystencji i dlatego przenieśli się na wschodnie krańce wyspy. Dorowie zostawili Minojczyków przez wieki w spokoju. Potomkowie tych ostatnich, tzw. Eteokrites (czyli rdzenni Kreteńczycy - eteos oznacza prawda) pozostawali w zamkniętych, ufortyfikowanych enklawach hołdując własnej tradycji. Najazd Dorów sprawił jednak, że rdzenni mieszkańcy przyjęli demokratyczną konstytucję stosowaną przez najeźdźców. Miasto w tym czasie było rządzone przez kosmoi (władców miast doryckich na Krecie), z udziałem Senatu i Ecclesia (odrębnego ciała politycznego).

Praisos nieustannie walczyło z potężnymi miastami Itanos i Ierapytna, by kontrolować Świątynię Zeusa Dicteosa na Palaikastro. Mimo, że w pewnym momencie zjednoczyło się z Ierapytną, zostało zniszczone przez nią ok. 155 r. pne. Po zniszczeniach nigdy nie zostało odbudowane. Mieszkańcy Praisos przenieśli się do Itia (Sitia), i założyli tam nowe Praisos.

ODKRYCIA ARCHEOLOGICZNE

Pierwszą osobą, która odkryła ruiny miasta był włoski archeolog, Federico Halberr w 1884 roku. Nastąpiło to bez większego wysiłku, ponieważ wiele przedmiotów Prasianie porzucli podczas gwałtownej ucieczki (gliniane idole, garnki, narzędzia w tym pierwszy napis eteocreteński napisany w alfabecie greckim, ale złożony z zupełnie niezrozumiałych słów).

Szersze prace podjęto w 1901 roku przez angielską Szkołę Archeologii pod kierownictwem R.C. Bosanque. Wtedy ujawniono wiele domów i grobów z cennymi znaleziskami. Pomimo dużego znaczenia terenu Praisos, tylko mała część starożytnego miasta została dotychczas odsłonięta.

Z okresu neolitu zostały znalezione ceramiczne naczynia w jaskini w Skales.

Szczątki cywilizacji minojskiej daje się zauważyć w okolicy. Znaleziono dwa znaczne kopulaste groby, niestety splądrowane. Na zachód od pierwszego grobu odkryto cały cmentarz i wydaje się, że tutaj odbywały się wszystkie pochówki począwszy od założenia miasta do jego zniszczenia. Znaleziono wiele tabliczek z inskrypcjami Eteocretan w tym napisane w języku minojskim z użyciem greckich znaków. Napis można zobaczyć w Muzeum Archeologicznym w Heraklionie, niestety jego treść nie została rozszyfrowana.

Odkryto ołtarze i wiele innych starożytnych pozostałości w tym święte artefakty (terakotowe figurki). Wykopano znaczną ilość monet. Odkryto liczne pozostałości czasu minojskiego i mykeńskiego (Megalit House, Tholos Tombs). Z geometrycznego czasu pochodzi sanktuarium na wzgórzu.

Najważniejsze pozostałości pochodzą z czasów hellenistycznych i zajmują około 10 hektarów. Obejmują dwa z trzech wzgórz. Na jednym z nich, ufortyfikowanym, znajdowała się świątynia. Kamienne domy zbudowano na zboczach wzgórz. Wąskie, schodkowe uliczki poprowadzono po zboczach. Odkopany jeden z domów okazał się luksusowym budynkiem, z sześcioma lub siedmioma pokojami i schodami prowadzącymi na piętro. Cały budynek miał dach z płytek i był użytkowany od 3 w. pne. do połowy 2 w. pne.

Pomiędzy wzgórzami istniała agora, gdzie znaleziono szczątki architektury, przypominające jońskie miasta.

Na dole, poza murami miejskimi, znajdowało się sanktuarium ołtarzowe i święta jaskinia (w miejscu Skoles). Znaleziono tu. ceramikę neolityczną i minojskie naczynia w stylu Kamares.

Trzecie wzgórze, za murami miejskimi okazało się sanktuarium z okresu geometrycznego. U schyłku 5 w. pne. cały szczyt wzgórza był otoczony murem temenos, z wyjątkiem miejsc, gdzie stok był szczególnie stromy.

STAN OBECNY

Niewiele zostało dziś do obejrzenia na miejscu. Z akropolu, można zobaczyć stary port Sitia.

Większość domów w tej osadzie jest zrujnowanych, ale wśród nich stoi wciąż dumnie wieża, w której jest zachowana sklepiona brama i pierwsze piętro. Jedynym budynkiem, który podlega konserwacji jest kościół św Jerzego (15 w ne.) na wzgórzu, z dość widocznymi śladami oryginalnych fresków.

Nieco na północ, obok polnej drogi, leżą monumentalne kamienne fontanny, chłodna woda nadal z nich wypływa.

NARODZINY MIASTA SITIA

Gdy Praisos zostało zniszczone przez Ierapytna, Itia stała się stolicą Praisian. Istniały mury okalające miasto. Te fortyfikacje zostały wzmocnione przez Genueńczyków i Wenecjan, ale nigdy nie były bardzo potężne. Współczesne miasto Sitia zostało zbudowane w 1870 roku, wg planów architektonicznych Avgi Pasha. Po dwóch wiekach miasto prawie całkowicie zostało porzucone. Wśród budynków można zauważyć fragmenty muru obronnego i zamku Kazarma, które zostały zbudowane przez Wenecjan. Fortyfikacje zostały zniszczone podczas trzęsienia ziemi w 1303 i 1508 r., a także z powodu bombardowania miasta przez pirata Barbarossa, w 1538 oraz w 1651 przez Wenecjan. Przyczyną tych ostatnich zniszczeń była chęć oddania miasta Turkom po jego całkowitej destrukcji.

OKOLICE

W niewielkiej odległości warte obejrzenia są klasztory Faneromeni i Toplou.

DOJAZD

Pozostałości starożytnego miasta Praisos leżą na wzgórzu we wschodniej części Krety. Kilka ostatnich kilometrów do miejsca jest po wąskiej i czasami wyboistej drodze asfaltowej. W końcu dojeżdża się do parkingu u podstawy wzgórza. Końcowy odcinek trzeba przejść pieszo (i uważnie śledzić strzałki wskazujące najłatwiejszą trasę).

opracował

Krzysztof Krasiński

mail

krasin111@wp.pl

http://greckirelaks.pl/

 

Obiekty w poliżu