1379 KNOSSOS PAŁAC KRETA

OK LEG

Najistotniejsze parametry

  • Udogodnienia plażowe:
    na średnim poziomie
  • Typ obiektu
    Kompleks archeologiczny
  • Obciązenie
    duże w sezonie wakacyjnym
  • Cień
    brak
  • Restauracja
    restauracja w zasięgu
  • Sklep
    sklep w zaięgu spaceru
  • Dojazd
    bez większych trudności
  • Dostęp
    bez trudności
  • Przestrzeń
    otwarta
  • Plaża dobra dla:
    wszystkich

Opis

1379 KNOSSOS PAŁAC HERAKLION KRETA

35.298365, 25.160944
Zanim nastąpiły odkrycia archeologiczne w małej miejscowości w pobliżu Heraklionu na Krecie wiadome było, że chłopi pracujący na wzgórzu, często znajdowali archaiczne pozostałości interesującej kultury. Zainteresował się nimi archeolog i antykwariusz z Heraklionu Minos Kalokairinos. Odkrył on w 1878 fragment ruin pałacu (tzw. wschodnie wejście). Następnie miejscem tym zainteresował się Heinrich Schliemann ale nie udało mu się wykupić terenów za godziwą cenę. Dopiero zabiegi sir Arthura Evansa umożliwiły przeprowadzenie szeroko zakrojonych prac archeologicznych w latach 1899 - 1905r. Wspierali go: dr Duncan Mackenzie (znany z wykopalisk na wyspie Melos) oraz Fyfe architekt z Brytyjskiej Szkoły w Atenach. W ruinach pałacu odkryto liczne zabytki, m.in. ceramiczne figurki, naczynia, gliptykę (drobne wyroby ze szlachetnych materiałów). Znaleziono znaczną ilość tabliczek z pismem linearnym A i B. Freski z pałacu znajdują się obecnie w Muzeum Archeologicznym w Heraklionie. Natomiast te, które eksponuje się w pałacu to w znacznej części wizja dwóch malarzy: ojca i syna Gilléron, którzy na zlecenie Evansa odtwarzali naścienne malunki na podstawie zachowanych mizernych śladów.

Na obrzeżach miasta odkryto monumentalne grobowce datowane na lata1750–1450 r. pne.

Współczesna archeologia ocenia podejście Evansa do znalezisk, a zwłaszcza wykonane rekonstrukcje jako barbarzyństwo kulturalne. Z kolei trzeba przyznać, że nigdzie indziej na Krecie nie można zobaczyć znalezisk archeologicznych wyrastających znacząco ponad powierzchnię ziemi.

HISTORIA

Pod koniec trzeciego tysiąclecia pne. wzrosła liczba mieszkańców Krety, a niewielkie osady przekształciły się w większe założenia miejskie. W ich strukturach można wyodrębnić większe budynki i ich zespoły, które zapewne musiały pełnić znaczącą rolę. Zawierają one wyraźnie dostosowaną konstrukcję do pełnionej roli sprawowania władzy i administracji. Dowodzą tego także znalezione i w znacznej mierze odczytane przez Ventrisa gliniane tabliczki z zapisami wykonanymi z użyciem pisma linearnego B.

W okresie 1750-1700 r. pne. wystąpiły trzęsienia ziemi, które zniszczyły dotychczas wzniesione budynki. Wkrótce je odbudowano na starych fundamentach. Ok. 1450 r. pne. wyspą zawładnęli Mykeńczycy i przejęli także pałac w Knossos. Ich kultura nadal pozostawała związana z Mykenami i miała znikomy wpływ na pozostałe ośrodki cywilizacyjne na Krecie. Natomiast Knossos utrzymywało kontakty z mykeńskimi miastami na Peloponezie. Dowodem jest fakt że używały one tego samego pisma linearnrego B. Obecne badania wykazują, że językiem jakim władali ludzie stosujący to pismo był język grecki. Dzięki utrwalonym zapisom na płytkach glinianych można stwierdzić, że Knossos czerpało dochody z rozległych terenów Krety. To potwierdza jego dominującą rolę na wyspie. Brak natomiast dowodów na to aby Knossos dysponowało znaczniejszą flotą.

PAŁAC OGÓLNIE

Pałac w Knossos obejmuje o powierzchnię niemal 20000 m2 na której zbudowano liczne budynki a w nich ponad 1000 sal i mniejszych pokoi. To oznacza, że pałac był dwukrotnie większy od innych pałaców na Krecie. Prawdopodobnie zamieszkiwało go nawet 10 tys. osób. Dodać należy, że istnieje przypuszczenie, że pod ziemią na przylegających terenach, znajdujących się w rękach prywatnych, istnieją nieodkryte jeszcze budynki kompleksu pałacowego. Istnieje ryzyko, że skarby zalegające płytko pod powierzchnią mogą być celem łupieżców. Niestety w tym przypadku prawo własności wyklucza możliwość odebrania działek, a i kryzys nie tworzy warunków do rozpoczynania poważniejszych prac archeologicznych.

WEJŚCIE DO PAŁACU

Do wnętrza prowadziły dwa wejścia: od strony południowej – przez monumentalne schody, portyk i salę kolumnową, oraz od strony północnej – przez labirynt korytarzy.

STRUKTURA KOMPLEKSU, PRZEZNACZENIE BUDYNKÓW

Architektura pałacu jest podporządkowana określonym celom - wszystkie budynki są zgrupowane wokół dziedzińca o wymiarach 29×60 m. Przy nim zbudowano pomieszczenia reprezentacyjne i kultowe, z salą tronową i sanktuarium po stronie zachodniej. Sala Tronowa to pomieszczenie w którym z trzech stron znajdują się gipsowe ławy, a w północną ścianę wbudowane jest alabastrowe siedzisko. Pomieszczenie jest ozdobione freskami przedstawiającymi dwa gryfy w pozycji leżącej. Te mityczne zwierzęta mają szczególne znaczenie w kulturze mykeńskich Greków. Na podstawie tych fresków naukowcy starają się określić przeznaczenie tego pomieszczenia. Wedle dwóch najpopularniejszych teorii znajdowała się tu siedziba króla lub też kapłanki (stanowić ma o tym heraldyczny układ namalowanych gryfów), lub też było to pomieszczenie o charakterze religijnym (gryf symbolizuje w takim przypadku boskość).Po stronie wschodniej umieszczono megaron królowej i tzw. Salę Podwójnych Toporów. We wschodnim skrzydle pałacu były apartamenty królewskie (osobne dla króla i królowej) z toaletami, łaźniami i basenami.

W części północnej mieściły się pomieszczenia dla służby i warsztaty rzemieślnicze. Niektórym pomieszczeniom dość łatwo przypisać rolę. Np.: w magazynach, odkryto zapasy zboża, oliwy, wina, umieszczone w glinianych naczyniach zwanych pitos.

Na dolnych poziomach odnaleziono pozostałości warsztatów kamieniarskich i garncarskich.

Zapewne (niezachowane) pomieszczenia umieszczone na wyższych poziomach były bardziej przestronne. O wielopiętrowej zabudowie świadczą częściowo zachowane klatki schodowe i fragmenty ścian.

Poszczególnym pomieszczeniom próbuje się przypisać określoną rolę. Naukowcy przypisują poszczególnym salom rozmaite funkcje często różniąc się miedzy sobą. Wydaje się że jedynie warsztaty i magazyny nie pozostawiają swobody interpretacyjnej. Nie da się np.: rozmaicie interpretować magazynów zawierających setki stągwi w których mieściło się ok. 70 tys. litrów wina lub oleju. Podobnie czytelne są pozostałości warsztatów kamieniarskich i garncarskich.

Oto próba przypisania roli innym pomieszczeniom:

Mały Pałac położony jest na zachód od głównego pałacu i posiada wszystkie cechy pałacowej architektury: gładzone ściany, salę przyjęć, hol perystylu, podwójny Megaron z i basen oczyszczający.

Królewska Villa leży na północny-wschód od pałacu, ma formę krypty słupowej uzupełnionej podwójną klatką schodową. Ma religijny charakter i mogła być rezydencją arystokraty lub arcykapłana.

Dom fresków znajduje się na północny zachód od pałacu, niewielka rezydencja z bogatą dekoracją malarską.

Karawana-serai (hotel podróżny) leży na południe od pałacu i został zinterpretowany jako hol recepcyjny i pomieszczenia przyjęć. Niektóre pokoje są wyposażone w wanny i ozdobione malowidłami ściennymi.

Tzw. "Unexplored Mansion" w kierunku północno zachodnim od pałacu to prywatny budynek, zapewne przeznaczony do celów produkcyjnych. Jest prostokątna sala, podparta w środku czterema kolumnami uzupełniona, magazynami i klatką schodową.

Królewska świątynia grobowa znajduje się prawie 600 m na południe od pałacu. Wydaje się, że pochowany był tu jeden z ostatnich królów Knossos. Typowe cechy architektoniczne: krypta hypostyl, wsparta na dwóch filarach, z wejściem z dziedzińca, przez portyk i mały przedpokój. Budynek został połączony ścieżką z tzw "Domem Arcykapłana", w którym był kamienny ołtarz z dwoma kolumnami.

Villa Dionizosa. Prywatny, dom perystyl (z dziedzińcem pośrodku) z okresu rzymskiego. Jest ozdobiony wspaniałymi mozaikami przedstawiającymi Dionizosa, wykonanymi przez Apollinariusa. W domu znajdują się specjalne pomieszczenia dla osób poświęcających się kultowi Dionizosa.

KONSTRUKCJA BUDYNKÓW

Konstrukcja budynków umiejętnie łączyła elastyczność drewna z masywnymi blokami skalnymi. Całość została umiejętnie skomunikowana mimo dość znacznego nachylenia terenu. Dzięki temu liczne schody i pasaże oraz trasy pozwalają docenić urbanistyczny kunszt założenia. Zaskakujący jest brak fortyfikacji. Należy przypuszczać, że spowodowane to było brakiem realnych zagrożeń, jak się okazało - do czasu. Posadzki w pomieszczeniach reprezentacyjnych wyłożone były płytami z kamienia. Ściany pokryto freskami. Freski przedstawiają idylliczne sceny chłopców w łanach lilii, młode dziewczęta, kuropatwy siedzące w sitowiu, dziki goniące za zającami i delfiny pływające w morzu. Pomieszczenia były ogrzewane, a woda do łazienek sprowadzana była rurami, wykonanymi z ceramiki. Można dopatrzeć się, że w łazienkach ubikacje spłukiwane były bieżącą wodą. Cyprysowe kolumny malowano na kolor czerwony. Kolumny posiadały średnicę nieco zwiększającą się ku górze. Takie rozwiązanie tłumaczy się chęcią zaoszczędzenia wysiłku obróbki pnia, który jest z natury zmiennej średnicy. Uważa się, że postawienie pnia "na głowie" miało zapobiegać podtrzymaniu wegetacji drzewa. W pałacu umieszczono też łazienki, wodociągi i kanalizację. Wnętrza oświetlały częściowo otwarte dachy.

HISTORIA NOWSZA

Mykeńczycy panowali stosunkowo krótko. Ok.1450 r. pne. Achajowie zajęli Kretę. Pałac spłonął koniec XIV w. pne. i nigdy nie został odbudowany. Rzymianie opanowali Kretę w 67 r ne. Nastąpił upadek kultury Minojskiej a stolicą została pobliska Gortyna stając się centrum prowincji Krety i Cyrenajki (terenów północnej Libii). W roku 395 n.e. prowincja znalazła się w granicach Cesarstwa Wschodniorzymskiego.

W tym czasie powstały w Knossos piękne rzymskich wille, ozdobione rzeźbami i mozaikami. Jedną z nich jest wspomniana Villa Dionizosa, choć niestety nie jest publicznie udostępniona.

GODZINY OTWARCIA ekspozycji Knossos w okresie letnim, od 8-19, w zimie otwarte do 17 godziny. Czas zwiedzania zależny od zwiedzającego i jego zainteresowań.

DOJAZD

Istnieje połączenie autobusowe z Heraklionem. Dojazd własnym samochodem w okresie letnim może być problematyczny ze względu na brak dostatecznej liczby miejsc do parkowania.

OTOCZENIE

W pobliżu znajdują się liczne tawerny i sklepy. Ceny są dość wysokie a jakość poniżej przeciętnej.

MIT O DEDALU, MINOSIE I LABIRYNCIE
Istnieje bardzo wiele mitów związanych z historią Krety. Jeden z nich dotyczy porwania przez Zeusa pięknej córki władcy Kannan – Europy. To ona zrodziła potem dwóch synów., w tym Minosa, legendarnego władcę wyspy i twórcę jej potęgi. Minos kazał zbudować słynny labirynt dla groźnego i złowieszczego Minotaura. Wg mitu miasto Ateny było zobowiązane oddać każdego roku 7 dziewcząt i 7 chłopców na żer owego Minotaura. Tezeusz zobowiązał się dozabicia chciwego krwi monstrum. Kiedy Tezeusz pojawił się na dworze Minosa córka królewska, Ariadna wręczyła Tezeuszowi kłębek nici, który pozwolił mu bezpiecznie wyjść z labiryntu.

Od imienia króla przyjęto nazywać kulturę jako minojską.

DOJAZD

Nową Drogą Narodową do Heraklionu, a następnie w połowie długości obwodnicy opasającej miasto zjechać w m. 35.321478, 25.146265 do drogi Knossou Leof łączącej Heraklion z Knossos. Stąd już tylko 3 km do wejścia do ekspozycji. 

 

Obiekty w poliżu