1200 DELFY = DELPHI PELOPONEZ

WP

Najistotniejsze parametry

  • Udogodnienia plażowe:
    na dobrym poziomie
  • Typ obiektu
    Muzeum
  • Obciązenie
    duże w sezonie wakacyjnym
  • Cień
    częściowy
  • Restauracja
    restauracja w zasięgu
  • Cafe
    nie
  • Sklep
    sklep w zaięgu spaceru
  • Dojazd
    bez większych trudności
  • Dostęp
    bez trudności
  • Otoczenie
    nieliczne zabudowania
  • Przestrzeń
    częściowo osłonięta od wiatru
  • Plaża dobra dla:
    wszystkich

Opis

1200 DELFY = DELPHI PELOPONEZ

5G

38.480325, 22.499918

Delfy to znana miejscowość ze znamienitym Muzeum Archeologicznym oraz pozostałościami po antycznym mieście z zespołem świątynnym u stóp gór Parnasu. Rozległe, częściowo restaurowane, wykopaliska pozwalają wyobrazić jak przedstawiał się zespół świątyń w czasie ich świetności. Delfy są jednym z trzech najważniejszych obiektów starożytnej Grecji (Ateny, Olimpia, Delfy).

Delfy to jedno z najbardziej urokliwych miejsc w Grecji. Oprócz dość dobrze zachowanych budowli wrażenie wzmaga świadomość, że stąpa się po uliczkach i ścieżkach gdzie rodziła się europejska cywilizacja.

HISTORIA I MITY

Już w pradawnych czasach w miejscu tym istniał prawdopodobnie przybytek poświęcony Matce Ziemi Gai.

Póżniej Apollin, czy też Apollo, zwany Fojbos (Promienny), zawładnął wyrocznią delficką po przybyciu z kreteńskiego Knossos. Uważa się że przybrał postać delfina (stąd prawdopodobnie nazwa Delfy). Towarzyszyli mu na statku Kreteńczycy, których uczynił pierwszymi kapłanami. Po pokonaniu zamieszkałego w pobliskiej jaskini smoka Pytona, strzegącego bram do tajemnej wiedzy, założył świątynię, której sława jako ośrodka wieszczącego przyszłość rozniosła się po całym ówczesnym świecie i przetrwała do dziś w podaniach i mitach. Był też Apollo nazywany Zbawcą, bo trzymał pieczę nad życiem i śmiercią, ratując ludzi z opresji, a zbrodniarzom potrafił darować winy. Pełnił też rolę zwierzchnika dziewięciu muz, dających natchnienie, z których Klio zajmowała się historią, Kaliope poezją bohaterską i epicką, Erato miłosną, Euterpe głosiła radość i wielbiła poezję liryczną, Polihymnia władała hymnami i poezją sakralną, Terpsychora tańcem, Melpomena tragedią, Talia komedią zaś Urania astrologią.

Kult Apollina, jako boga światła, wróżb i wyroczni, a także muzyki, poezji i szeroko pojętej sztuki elegancko łączy także dzisiejsze kierunki sztuki.

W czasach historycznych Pytia zasiadała na trójnogu nad szczeliną, z której wydobywały się opary (jak potwierdzają dziś naukowcy był to etylen, powodujący halucynacje), wieszczyła przyszłość władcom i wybitnym mężom świata. Nigdy się nie myliła, ale bywała źle rozumiana, przez kapłanów tłumaczących jej dość bełkotliwe informacje.

Tak było z królem Krezusem, królem Lidii, który pytając o wynik wojny z Cyrusem, królem Persów, usłyszał, że jeśli ją rozpocznie, to zniszczy wielkie imperium. Pycha nie pozwoliła mu dopuścić myśli, że zniszczy własne królestwo. Obdarował świątynię wielkimi bogactwami i podjął działania wojenne. Po nierozstrzygniętej bitwie nastała zima. Krezus rozpuścił swoje wojska. Ten fakt wykorzystał Cyrus i po krótkim oblężeniu zdobył stolicę Lidii - Sardes. Tak skończyło się królestwo Lidii a legenda o bogactwach Krezusa przetrwała do dziś.

W przybytku poświęconym Apollinowi nie mogło oczywiście zabraknąć teatru. Ta bardzo czytelna jeszcze dziś konstrukcja przybliża ludzi antyku do naszych oczekiwań kulturowych. Podobnie zachowany stadion jest świetnym łącznikiem pasji człowieka z odległych lat ze współczesnym.

MUZEUM

Zbiory Muzeum w Delfach i ekspozycja na zewnątrz nie może być szczegółowo zaprezentowana w Informatorze ze względu na liczbę prezentowanych obiektów. Dlatego przedstawiony zostanie przykładowy eksponat, chyba jedno z najbardziej wybitnych dzieł greckiej sztuki rzeźbiarskiej.

Auriga to postać młodzieńca w tryumfie po zwycięstwie w wyścigu rydwanów. Zachowane w dłoni woźnicy lejce pozwalają się domyślać, że pierwotnie zwycięzca musiał być poprzedzony zaprzęgiem konnym który ciągnął jego rydwan. Na potwierdzenie tego faktu udało się odnaleźć fragmenty koni, niestety nie pozwalające na pełną rekonstrukcję. Drugim brakującym fragmentem jest rydwan. O młodym wieku woźnicy świadczą młodzieńcze rysy twarzy i miękkie kosmyki na bokach głowy. Wiadomo, że dla osiągnięcia zwycięstwa podobnie jak dziś dobierano młodych, drobnych chłopców, którzy nie stanowili zbytniego obciążenia rydwanu. Powożący był ubrany w długi chiton zwany ksystis używany podczas wyścigów rydwanów. Strój opina pas i upięty jest na plecach w sposób uniemożliwiający "nadymanie" podczas szybkiej jazdy.

Dzięki zachowanej inskrypcji na bazie posągu znane są nawet okoliczności powstania rzeźby. Była zamówiona przez Polyzalosa, władcy sycylijskiej Geli, w celu upamiętnienia zwycięstwa w igrzyskach pytyjskich które miało miejsce w r. 478 lub 474 pne.

Auriga stanowi wspaniały przykład surowego stylu panującego w rzeźbie epoki archaicznego (pierwsza połowa V w). Styl ten charakteryzuje się pewną sztucznością. Postać jest statyczna, głowa oraz modelowanie włosów jest nadmiernie precyzyjne. Najbardziej charakterystyczną cechą omawianego stylu jest układ szat woźnicy. Przedstawione one zostały z niezwykłą szczegółowością, ale też brakiem naturalności. Szata bardziej przypomina kolumnę niż wiotki materiał. Ale w przypadku tego posągu można zauważyć pewne cechy nadchodzącego stylu klasycznego. Wyraz twarzy wydaje się pełen „olimpijskiego spokoju”. Postać nieznacznie zwraca się do publiczności. Artysta uwzględnił prawdopodobne miejsce z którego spodziewał się, że rzeźba będzie podziwiana, korygując kształt twarzy tak, aby wydawała się ona widzom symetryczna.

Rysy twarzy są wprawdzie wyidealizowane, ale niezwykle drobiazgowo opracowane. Oczy oraz usta nadają rzeźbie życia. Brązowe posągi greckie były oryginalnie polerowane na kolor zbliżony do odcienia opalonej skóry, co potęgowało wrażenie realizmu. Dodatkowo oczy były inkrustowane szkłem i kolorowym kamieniem, a usta miedzią.

Ta rzeźba jest wyjątkowa ponieważ brązowe oryginały rzeźb klasycznej Grecji są unikatami. Autorstwo rzeźby przypisuje się Pithagoras z Rhegion (ob. Regio di Calabria). Wokół tego artysty toczy się spór co do autorstwa dwóch innych posągów odnalezionych stosunkowo niedawno w okolicach Regio di Calabria. Odnalezione posągi przedstawiają Wojowników z Riace. Przedstawiają dwóch nagich wojowników z brodami. Rzeźby powstały około 460-430 r. pne. co odpowiada okresowi w którym powstał Auriga. Posągi zostały znalezione przez Stefano Mariottini w rejonie Monasterace 16 sierpnia 1972 r. Odkrywca był rzymskim amatorem nurkowania. Penetrując dno w odległości ok. 300 m od brzegu zauważył wystającą rękę jednego z posągów. Szybko się zorientował, że dokonał niezwykłego odkrycia. Posągi zostały wydobyte i poddane wieloletnim pracom konserwatorskim. Obecnie posągi są eksponowane w Muzeum Narodowym w Reggio di Calabria we Włoszech. Wspomniany spór toczy się o autorstwo posągów. Badacze analizując posągi wymieniają kilkunastu twórców z tego okresu. Prawdopodobnie nie uda się rozstrzygnąć sporów ale wszystkie tu omawiane posągi świadczą o niezwykłych postępach jakie dokonywały się w tych czasach w dziedzinie kultury. W starożytnej literaturze nie znaleziono żadnego bezpośredniego świadectwa, które mogłoby zidentyfikować wojowników. Wydaje się prawdopodobne, że pierwotnie stanowili oni część grupy wotywnej w większym sanktuarium. Posągi robią wielkie wrażenie. Mięśnie są uwydatnione ale pozostają jeszcze nienaturalnie gładkie. Obrócona głowa nie tylko przedstawia ruch, ale także daje życie. Asymetryczny kształt ramion i nóg również zwiększa realistyczne wrażenie. Choć jest pewne, że posągi są oryginalnymi dziełami o wysokiej jakości zauważono, że ich korpusy zostały stworzone z jednego modelu, następnie zmodyfikowane woskiem przed formowaniem z brązu.

PITHAGORAS Z RHEGION

Już starożytni przyznawali temu artyście wybitne zdolności. Znany był nie tylko z działalności artystycznej, ale również jako założyciel szkoły rzeźbiarskiej, która wywarła duży wpływ na sztukę zachodnich Greków. Artysta uważany był za pierwszego rzeźbiarza, który potrafił oddać realistycznie szczegóły muskulatury nagiego ciała w tym napięcie muskulatury i przebieg żył. Te umiejętności sprawiały że posągi przedstawiające mistrzów sportu osiągały niezwykły realizm.

Nie jest jasne czy i jakie dzieła tego rzeźbiarza się zachowały. Pliniusz donosi, że umiejętność Pitagorasa przewyższały nawet umiejętności Myrona. W swojej Historii naturalnej wymienia kilka dzieł Pitagorasa, w tym pankratiasta z Delphi. Został uczczony jako twórca siedmiu nagich posągów. Kilkanaście stało w Olimpii (do zachowanych kopii należy tors Dyskobola pochodzącego z ok. 470 r.). Ze źródeł znane są także inne jego dzieła: m. in. znajdujący się w Syrakuzach posąg przedstawiający kulawego mężczyznę, utożsamianego z jednym z bohaterów Iliady, łucznikiem Filoktetem, grupy Apollina i Pythona oraz Europy na byku, wykonane dla Tarentu.

opracował

Krzysztof Krasiński

mail

krasin111@wp.pl

Obiekty w poliżu